Μετά το τέλος του κόσμου στο ''The End'' του Τζόσουα Οπενχάιμερ

Δεκεμβρίου 12, 2024

Είχα την ευκαιρία και την τύχη (τύχη γιατί κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι θα καταφέρει να βγάλει το πολυπόθητο εισιτήριο) να παρευρεθώ στην τελευταία προβολή του 65ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ομολογώ ότι τη συγκεκριμένη ταινία την είχα βάλει στο μάτι για δύο λόγους. Την Tilda Swinton και το γεγονός ότι ήταν η ταινία λήξης. Συνεπώς εδώ είναι το σημείο που ομολογώ ότι δεν είχα διαβάσει κάτι για την πλοκή (κάτι που ποτέ δεν κάνω αλλά στην προκειμένη περίπτωση θα άλλαζε πολλά εάν το είχα κάνει, θα καταλάβετε γιατί το λέω πολύ σύντομα).

Το “The End” δεν είναι από τις ιδιαίτερα mainstream ταινίες της σεζόν ούτε έχει κερδίσει κάποιο μεγάλο βραβείο σε φεστιβάλ ούτε έχει ιδιαίτερα διθυραμβικές κριτικές (μέχρι στιγμής). Όλα αυτά με αποτρέπουν από το να δω μια ταινία; Ούτε καν. Ο λόγος που πολύ πιθανό να με έκανε να μεταφέρω το “The End” από την κορυφή της λίστας μου στην τελευταία θέση είναι το γεγονός ότι είναι μιούζικαλ. Εννοείται δεν είναι μόνο μιούζικαλ, οριακά είναι λάθος η πρώτη λέξη με την οποία κάποιος το περιγράφει να είναι μιούζικαλ, αλλά όσοι νιώθουν αποστροφή για το genre λογικό είναι να τα αποφεύγουν.

Όντας λοιπόν κάποιος που μπήκε στην αίθουσα χωρίς την παραμικρή ιδέα ότι είναι μιούζικαλ, όταν το κατάλαβα ήθελα να φύγω αλλά έμεινα και τώρα μεταφέρω το πόσο πολύ μου άρεσε πρέπει κάτι να σημαίνει σωστά?

Το “The End” μας τοποθετεί στο εσωτερικό ενός πολυτελούς, πολύχρωμου και πολυάσχολου σπιτιού σε μία ακαθόριστη χρονική περίοδο. Παστέλ τοίχοι, συλλεκτικά έργα τέχνης, εσωτερική πισίνα, φυτώριο και γενικά ότι μπορεί να έχει ένα πολυτελές σπίτι. Παρακολουθούμε τις ζωές μιας πλούσιας αλλά μάλλον φυσιολογικής οικογένειας με τον μπαμπά και τον γιο να γράφουν ένα βιβλίο και τη μαμά να συλλέγει πίνακες. Στο σπίτι υπάρχουν και ο γιατρός της οικογένειας, η μαγείρισσα και ο μπάτλερ. Πολύ σύντομα όλα θα πάψουν να φαίνονται φυσιολογικά. Στην πραγματικότητα το σπίτι βρίσκεται κρυμμένο μέσα σε μια υπόγεια ανθρακαποθήκη και οι άνθρωποι αυτοί είναι ίσως οι τελευταίοι επιζήσαντες μιας ολοσχερής οικολογικής καταστροφής. Ο μπαμπάς εργαζόταν στον κλάδο παραγωγής ενέργειας και με τα δισεκατομμύρια που έβγαλε αποφάσισε να κρυφτεί για να επιβιώσει από την καταστροφή που ο ίδιος συνέβαλε στο να προκληθεί και να προστατέψει την οικογένειά του. Ο γιος της οικογένειας γεννιέται μέσα στο “κρησφύγετό” τους συνεπώς δεν έχει δει ποτέ τον έξω κόσμο ή ότι απέμεινε. Όλα θα αλλάξουν όταν μια γυναίκα καταφέρει τυχαία να φτάσει στην “πόρτα” του σπιτιού τους, εισβάλει στη ζωή τους και χαλάει τις ισορροπίες.

Το “The End” πρόκειται για μια μεταφορά του genre “Eat the rich” (εάν κάποιος μπορεί να ονομάσει αυτή την αφηγηματική επιλογή genre) σε ένα μεταφυσικό, post-apocalyptic κόσμο. Οι άνθρωποι και ιδίως τα κατώτερα στρώματα πληρώνουν τα λάθη τους και την αλαζονεία των λίγων και δυνατών ενώ εκείνοι επιβιώνουν έχοντας τους πόρους συγκεντρωμένους στα χέρια τους. Αδιαφορούν για το έξω και δεν σκέφτονται καν εάν έχει απομείνει κάτι. Θα φτάσουν ακόμα και στο σημείο να στείλουν κάποιον που ζητάει την ελεημοσύνη τους στο βέβαιο θάνατο αρκεί να παραμείνουν οι ίδιοι ασφαλείς. Ποιος όμως θα έκανε το ανάποδο; Όταν όλα γύρω μας καταρρέουν ποιος θα νοιαστεί για τον διπλανό του;

Η γυναίκα που μπαίνει στο σπίτι βρίσκεται από το πουθενά σε πλεονεκτική θέση γιατί όχι απλά σώθηκε αλλά έχει όλα και ακόμα περισσότερα από όσα μπορούν να της προσφερθούν. Σιγά σιγά ρίχνει τις άμυνες, ξεχνάει τον σκοπό της και γίνεται μία από αυτούς. Από ένα σημείο και μετά δεν υπάρχει επιστροφή, είναι και αυτή συγχρόνως φυλακισμένη και ελεύθερη μέσα στην πολυτελής κρυψώνα. Αποτέλεσμα της εισόδου του καινούριου μέλους της οικογένειάς είναι το σύστημα που είχαν φτιάξει να αρχίζει να καταρρέει με αποτέλεσμα να στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου.

Για να μην αφήσω ασχολίαστο το κομμάτι μιούζικαλ, μετά την προβολή και αρκετή σκέψη κατέληξα ότι τα τραγούδια εξυπηρετούν 100% την πλοκή και την εξέλιξη των χαρακτήρων καθώς λειτουργεί σαν μέσο έκφρασης αλλά και διαλόγου. Συνεπώς κανένα παράπονο σε αυτό το κομμάτι.

Το The End μας υπενθυμίζει την ευκολία με την οποία αγνοούμε την υπαιτιότητα και την ευθύνη που οι ίδιοι φέρουμε και βάζουμε ένα τοίχο ανάμεσα σε εμάς και την πραγματικότητα. Είναι όμως ταινία επιστημονικής φαντασίας, μια προοικονομία, ένα πολιτικό σχόλιο του σκηνοθέτη ή πολύ απλά η αναπόφευκτη κατάληξη της ανθρωπότητας όπως την ξέρουμε;