Δεν πρόκειται για στιγμές χωρίς νόημα που γεμίζουν το δίωρο της ταινίας, ούτε για παύσεις που περιμένουμε να τελειώσουν. Είναι στιγμές που νιώθουμε πως ό,τι και να πουν οι ήρωες, κάτι λείπει, και αυτό το κάτι ξεγυμνώνεται από το τοπίο, και το τοπίο αυτό, δεν είναι ούτε θάλασσες, ούτε βουνά, ούτε εντυπωσιακά μακρινά μέρη: είναι η άσφαλτος.

Παρατήρησα πως υπάρχουν πολλές αγαπημένες μου ταινίες όπου ο δρόμος συνομιλεί τόσο ενεργά με τους χαρακτήρες που φιλοξενεί, και έτσι τις χώρισα σε κάποιες κατηγορίες. Το εξής μέρος είναι αφιερωμένο στον ασιατικό κινηματογράφο, όπου φαίνεται πως οι δημιουργοί του καταλαβαίνουν εκ βαθέων τη δύναμη της σιωπηλής συμφωνίας ανάμεσα στον συναισθηματικό κόσμο των χαρακτήρων και τον εξωτερικό κόσμο.

Υ.Γ.: Το κείμενο αποδείχθηκε μικρο-πρόκληση για μια κύρια αιτία: όση ελευθερία χαρίζουν οι στιγμές στις οποίες ένιωσα την ανάγκη να αναφερθώ, άλλη τόση καμιά φορά «κλέβει» ο γραπτός λόγος. Επομένως, ορίστε, από εδώ όση ελευθερία κατάφερε να ζήσει γραπτά:

Decision to leave (Νότια Κορέα, 2022)

«Mου λείπει ο καιρός που με παρακολουθούσες», λέει κάποια στιγμή η Song So Rei, ύποπτη για φόνο, στον ντετέκτιβ, και συνοψίζουμε εδώ την τραγική παράνοια της ιστορίας τους. Η Απόφαση Φυγής στο μυαλό μου δεν είναι μια ενιαία ταινία, αλλά μια σπονδυλωτή ροή συνεχών διλημμάτων και αποφάσεων, που όλες λαμβάνονται κατά τη διάρκεια κάποιας φυγής αλλά και καταλήγουν σε αυτήν. Εδώ ο δρόμος γίνεται πεδίο όπου αναπτύσσονται εμμονές και σκοτεινές επιθυμίες, ενώ κάθε φορά που βρισκόμαστε εκεί μαζί με τους ήρωες ένα κομμάτι της μνήμης και της πραγματικότητάς τους έχει χαθεί. Ο δρόμος είναι ο τρίτος συμπρωταγωνιστής με δική του αυτόνομη πορεία: ξεκινώντας ως απαραίτητο συστατικό αστυνομικού θρίλερ και χώρο παρακολούθησης, χωρίς να το καταλάβουμε παίρνει ηδονοβλεπτική χροιά. Έχουμε πολλά σημεία όπου οι δύο βρίσκονται και οι δυο σε δρόμο, αλλά σε πολλά διαφορετικά σημεία, επικοινωνώντας έμμεσα, με κάποιον διαμεσολαβητή, είτε αυτός είναι τηλέφωνο, είτε είναι ένα παράθυρο.  Από την άλλη, αν και έχουμε ελάχιστα σημεία όπου βρίσκονται στο ίδιο σημείο (όπως στο περιπολικό, σε ρόλους αστυνομικού και υπόπτου, ή στο τέλος της ιστορίας το οποίο δεν θα το αποκαλύψουμε), εκεί αισθανόμαστε εντονότερα τη συναισθηματική εγγύτητα και ένταση. Άρα, τελικά, ακόμα δεν ξέρω εάν ο δρόμος εδώ ενώνει, ή περισσότερο χωρίζει, τους δυο ήρωες.

Drive my car (Ιαπωνία, 2021)

Οι καθημερινές διαδρομές που κάνει ένας σκηνοθέτης με την οδηγό του δίνουν μαθήματα εμπιστοσύνης, πρώτα στον εαυτό μας, έπειτα στη ζωή και τον χρόνο και τέλος, στους γύρω μας. Παρόλο που η ταινία κυλάει με τους συνήθεις ιαπωνικούς κινηματογραφικούς ρυθμούς συμβαδίζοντας αρκετά με την ρεαλιστική πάροδο του χρόνου, έχει μια λανθάνουσα κλιμάκωση στη σχέση των δυο ηρώων. Εδώ ο δρόμος γίνεται ευκαιρία για δυο ανθρώπους με μεγάλα χάσματα μεταξύ τους να εισχωρήσουν ο ένας στη ζωή του άλλου. Δυο σημεία ξεχωρίζουν: πρώτον, όσο ιδιωτικές και αν γίνονται οι στιγμές τους, ποτέ δεν υποκύπτουμε σε κάποιον ερωτικό υπαινιγμό, και δεύτερον εξελίσσεται μια ειλικρινής γνωριμία που σέβεται κάθε –αμήχανο- στάδιο. Το παράδοξο θάρρος της Μισάκε να οδηγήσει αμέτρητες ώρες προς έναν τόπο που την πλήγωσε βαριά και να τον γνωρίσει στον Γιουσούκε ελπίζοντας ότι θα του προσφέρει γαλήνη, η αμοιβαία κατανόηση που προκύπτει όταν ο σκηνοθέτης επιτρέπει τελικά στην Μισάκε να ανάψει τσιγάρο μέσα στο αμάξι και αυτή το ανάβει απλώνοντας –χαριτωμένα άβολα- το χέρι της εκτός της οροφής, συνοψίζουν την τυπικότητα αλλά και τις ρωγμές της στη σχέση τους. Όταν καπνίζουν και οι δυο στο αμάξι, δεν βλέπουμε αυτούς, αλλά τα χέρια τους απλωμένα έξω από την οροφή, να «κάνουν παρέα» το ένα στο άλλο, με τα νυχτερινά φώτα της πόλης και τον δρόμο όλο και να μεγαλώνει πίσω τους, αποτελεί την υπόσχεση μιας σχέσης που δε ζητάει περισσότερα ούτε δημιουργεί περιττές εντάσεις για σασπένς˙ περιορίζεται στο μοναδικό σημείο που οι ζωές των δυο προσώπων τέμνονται, δηλαδή στον δρόμο.

Η ΡΙΒΙΕΡΑ για τρίτη χρονιά συνεχίζει το καθιερωμένο πλέον αφιέρωμά της σε ταινίες από την τέως Σοβιετική Ένωση, προσφέροντας στους Αθηναίους σινεφίλ μια απολαυστική μετάβαση από το Καλοκαίρι στο Φθινόπωρο.

Φέτος, η εβδομάδα με τον γενικό τίτλο BACK IN THE USSR περιλαμβάνει

- Τα ανεπανάληπτα αριστουργήματα του Αντρέι Ταρκόφσκι ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΙΒΑΝ, ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ, ΣΤΑΛΚΕΡ, ΣΟΛΑΡΙΣ, ΑΝΤΡΕΪ ΡΟΥΜΠΛΙΟΦ, ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ. Οι ταινίες του μεγάλου Ρώσου ποιητή, αληθινές κινηματογραφικές προσευχές, είναι ένα πραγματικό ετήσιο must για τους εραστές της μεγάλης Τέχνης, ένα προσκύνημα στον αυθεντικό τόπο λατρείας τους, την κινηματογραφική αίθουσα.

- Το συντριπτικό αντιπολεμικό έργο του ΕΛΕΜ ΚΛΙΜΟΦ με τίτλο ΕΛΑ ΝΑ ΔΕΙΣ. Για πολλούς παραμένει η σημαντικότερη πολεμική ταινία όλων των εποχών, μια πραγματική κατάβαση στην άβυσσο της Αποκάλυψης, μέσω της εξιστόρησης των πραγματικών θηριωδιών των Γερμανών κατακτητών στη Λευκορωσία, όπως τις βλέπει ένας μικρός παρτιζάνος.

- Μετά από πάρα πολλά χρόνια και για πρώτη φορά σε ψηφιακή αποκατάσταση προβάλλεται σε ελληνική μεγάλη οθόνη η ΑΝΟΔΟΣ, της αδικοχαμένης ΛΑΡΙΣΑ ΣΕΠΙΤΚΟ (συζύγου του Κλίμοφ που σκοτώθηκε σε αυτοκινητικό δυστύχημα). Μια πολεμική ταινία που δεν μοιάζει με καμιά άλλη, εμβαθύνοντας στον σκοτεινό κόσμο των θυμάτων και των θυτών, μια ταινία για την προδοσία και την ενοχή, για την λύτρωση και την μετάνοια, με σαφείς θρησκευτικές αναφορές.

- Για πρώτη φορά σε μεγάλη οθόνη, η αποκατεστημένη εκδοχή του ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΝΕΚΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ, του ΚΟΝΣΤΑΝΤΙΝ ΛΟΠΟΥΣΑΝΣΚΙ. Ο Λοπουσάνσκι, βοηθός του Ταρκόφσκι στο Στάλκερ, παρουσιάζει το 1986 το δικό του ντεμπούτο, ένα μετα-αποκαλυπτικό sci fi σε μια Γη ρημαγμένη από έναν πυρηνικό πόλεμο, μια κραυγή προς τον αφοπλισμό και την παγκόσμια ειρήνη. Ένα από τα καλύτερα sci fi ανατολικοευρωπαϊκής προέλευσης όλων των εποχών.

- Το πρόγραμμα συμπληρώνεται με το ντοκιμαντέρ ΣΙΝΕΜΑ ΣΑΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ, για τον Αντρέι Ταρκόφσκι, γυρισμένο από τον γιο του Αντρέι Α. Ταρκόφσκι, με πλήθος ανέκδοτων συνεντεύξεων, μονολόγων, φωτογραφιών και βίντεο από τη ζωή του μεγάλου ποιητή.

Όλες οι ταινίες παρουσιάζονται σε πλήρη ψηφιακά αποκατεστημένη εκδοχή.

Την Παρασκευή 28 Αυγούστου, κάτω από το φως της Πανσελήνου του Οξύρρυγχου, το Full Moon Film Marathon επιστρέφει στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) και αποτίνει κινηματογραφικό φόρο τιμής στον Stanley Kubrick, έναν από τους σπουδαιότερους δημιουργούς στην ιστορία του σινεμά που παραμένει, ταυτόχρονα, κλασικός και απόλυτα σύγχρονος. Στο Ξέφωτο του Πάρκου Σταύρος Νιάρχος και, όπως πάντα, με ελεύθερη είσοδο, το σινεφίλ κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει διαδοχικά τέσσερις εμβληματικές ταινίες του: Dr. Strangelove (S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα), 2001: A Space Odyssey (2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος), A Clockwork Orange (Το Κουρδιστό Πορτοκάλι) και The Shining (Η Λάμψη).

Τελειομανής, οραματιστής και βαθιά επιδραστικός, ο Stanley Kubrick διαμόρφωσε όσο λίγοι τη γλώσσα του σύγχρονου κινηματογράφου, σκηνοθετώντας ταινίες που παραμένουν διαχρονικές, προκλητικές και απόλυτα αναγνωρίσιμες. Με αισθητική τόλμη και φιλοσοφικό βάθος, το έργο του συνεχίζει να εμπνέει γενιές δημιουργών και κατέχει μια ξεχωριστή θέση τόσο στην ιστορία του κινηματογράφου όσο και στη σύγχρονη pop κουλτούρα.

Σινε-μαραθώνιος με ταινίες του Stanley Kubrick - Ξέφωτο, Πάρκο Σταύρος Νιάρχος

21.00: S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα / Dr. Strangelove (1964), Πρωταγωνιστούν: Peter Sellers, George C. Scott, Sterling Hayden, James Earl Jones

Μία από τις καλύτερες μαύρες κωμωδίες στην ιστορία του κινηματογράφου, το S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα εξερευνά τους παραλογισμούς του Ψυχρού Πολέμου και της πυρηνικής απειλής. Όταν ένας Αμερικανός στρατηγός δίνει εντολή για πυρηνική επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης, η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία των δύο υπερδυνάμεων προσπαθεί απεγνωσμένα να αποτρέψει μια παγκόσμια καταστροφή. Με καυστικό χιούμορ, ευφυείς διαλόγους και την αξεπέραστη ερμηνεία του Peter Sellers σε τριπλό ρόλο, o Kubrick δημιουργεί μια διαχρονική αλληγορία για την εξουσία, την ανθρώπινη αδυναμία και τον κίνδυνο που γεννά η ανεξέλεγκτη τεχνολογία.

22.45: 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος / 2001: A Space Odyssey (1968), Πρωταγωνιστούν: Keir Dullea, Gary Lockwood, William Sylvester

Ορόσημο της επιστημονικής φαντασίας, το 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος αποτελεί ένα συναρπαστικό κινηματογραφικό ταξίδι στην εξέλιξη της ανθρωπότητας και στα μυστήρια του σύμπαντος. Από τις απαρχές του ανθρώπινου πολιτισμού έως μια αποστολή στον Δία, η ταινία παρακολουθεί την ανακάλυψη ενός μυστηριώδους μονόλιθου που μοιάζει να καθοδηγεί την ανθρώπινη πρόοδο. Καθώς οι αστροναύτες έρχονται αντιμέτωποι με τον πανίσχυρο υπολογιστή HAL 9000, τα όρια μεταξύ ανθρώπου και μηχανής δοκιμάζονται. Με πρωτοποριακά, για την εποχή τους, οπτικά εφέ και φιλοσοφικό βάθος, ο Κιούμπρικ προσφέρει μια κινηματογραφική εμπειρία που εξακολουθεί να εμπνέει και να προβληματίζει.

Η Κινηματογραφική Λέσχη Καρύστου διοργανώνει για ένατη συνεχόμενη χρονιά το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καρύστου, το οποίο κάθε χρόνο εστιάζει σε μία διαφορετική θεματική. Το φετινό, 9ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, είναι αφιερωμένο στη μετανάστευση, την προσφυγιά, τον ξεριζωμό και τη διαρκή αναζήτηση μιας πατρίδας. 

Με τίτλο «Ξένος εδώ, ξένος εκεί, όπου κι αν πάω ξένος», το φεστιβάλ ρίχνει το φως της κάμερας στις ιστορίες των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο τους, αλλά και σε εκείνους που εξακολουθούν να αναζητούν την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την ελπίδα, και να υπενθυμίσει ότι, πριν από κάθε ταυτότητα, υπάρχει ο άνθρωπος.

Η ελληνική κοινωνία κουβαλά έντονες μνήμες προσφυγιάς και μετανάστευσης. Από τους πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής έως τα μεταναστευτικά κύματα του 20ού αιώνα, χιλιάδες Έλληνες βίωσαν το ξεριζωμό, την αγωνία της αναχώρησης, της προσαρμογής και, πολλές φορές, της προκατάληψης και του ρατσισμού. Σήμερα, καθώς άνθρωποι από άλλες χώρες φτάνουν στη δική μας αναζητώντας μια ασφαλή ζωή, η ιστορία μάς καλεί να αναγνωρίσουμε ότι η εμπειρία του «ξένου» δεν είναι κάτι μακρινό· αποτελεί μέρος και της δικής μας συλλογικής μνήμης.

Οι συνθήκες αλλάζουν, οι εποχές αλλάζουν, οι πρωταγωνιστές αλλάζουν. Τα ερωτήματα όμως παραμένουν τα ίδια: πώς αντιμετωπίζουμε τον άνθρωπο που έρχεται από αλλού; Πόσο εύκολα ξεχνάμε ότι κάποτε στη θέση του βρισκόμασταν εμείς; Και πόσο διαφορετικός είναι τελικά ο "ξένος" από εμάς;

Το τριήμερο φεστιβάλ θα τιμήσουν με την παρουσία τους δημιουργοί των ταινιών, άνθρωποι του κινηματογράφου, πανεπιστημιακοί και ιστορικοί, άνθρωποι με εμπειρία στα θέματα προσφυγιάς, προσφέροντας στο κοινό την ευκαιρία να συνομιλήσει μαζί τους και να συμμετάσχει σε έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από τα θέματα που αναδεικνύουν οι προβολές.

Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ θα υπάρχει έκθεση φωτογραφίας στο φουαγιέ του κινηματογράφου με τίτλο: "Memory in Transit: Άνθρωποι | Τόποι" - Ένα φωτογραφικό ταξίδι σε τόπους μνήμης, μετακίνησης και ανθρώπινης εμπειρίας - εικόνες από τα ντοκιμαντέρ του Θωμά Σίδερη 2010-2026

1, 2 και 3 Σεπτεμβρίου 2026, στον θερινό κινηματογράφο «Αύρα» στην Κάρυστο, για τρεις βραδιές αφιερωμένες σε ιστορίες που μας υπενθυμίζουν ότι η εμπειρία του «ξένου» μας αφορά και μας αγγίζει όλους. Είσοδος ελεύθερη.

Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα:

Υπάρχουν ταινίες που δεν χρειάζονται εντυπωσιακά εφέ ή γρήγορη δράση για να σε κρατήσουν καθηλωμένο. Το A Place in the Sun του George Stevens είναι μία από αυτές. Γυρισμένο το 1951, σε μια εποχή που το Χόλιγουντ είχε ακόμη τη δύναμη να αφηγείται ιστορίες μέσα από βλέμματα, σιωπές και λεπτές συναισθηματικές εντάσεις, το φιλμ παραμένει ένα σκοτεινό και γοητευτικό πορτρέτο της ανθρώπινης φιλοδοξίας, της ταξικής ανισότητας και της επιθυμίας για μια καλύτερη ζωή. Με τον Montgomery Clift, την Elizabeth Taylor και τη Shelley Winters στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, η ταινία μετατρέπει μια φαινομενικά απλή ιστορία κοινωνικής ανόδου σε ένα ηθικό και ψυχολογικό δίλημμα, αφήνοντας τον θεατή να αναρωτηθεί μέχρι πού μπορεί να φτάσει ένας άνθρωπος όταν βρεθεί αντιμέτωπος με το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που έχει και σε αυτό που ονειρεύεται.

Η ιστορία ακολουθεί τον George Eastman, έναν νεαρό άνδρα που προέρχεται από φτωχή οικογένεια και προσπαθεί να αφήσει πίσω του το παρελθόν, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή. Όταν βρίσκει δουλειά στην επιχείρηση του πλούσιου θείου του, έρχεται για πρώτη φορά κοντά στον κόσμο που πάντα ονειρευόταν. Παράλληλα, η σχέση του με την Alice, μια εργαζόμενη στο εργοστάσιο, περιπλέκεται όταν γνωρίζει την όμορφη και πλούσια Angela, η οποία αντιπροσωπεύει όλα όσα επιθυμεί να αποκτήσει. Ανάμεσα στον έρωτα, την κοινωνική ανέλιξη και τη φιλοδοξία, ο George βρίσκεται μπροστά σε ένα ολέθριο δίλημμα, όπου οι επιλογές του αποκτούν συνέπειες που δεν μπορεί πλέον να ελέγξει.

Έχοντας δει την Elizabeth Taylor και τον Montgomery Clift σε άλλες ταινίες, όπως το Who’s Afraid of Virginia Woolf? και το From Here to Eternity, ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον να τους συναντήσω εδώ, σε μια τόσο διαφορετική ιστορία. Στο A Place in the Sun, όμως, η συνύπαρξή τους στην οθόνη είναι πραγματικά ξεχωριστή. Υπάρχει μια έντονη χημεία ανάμεσά τους, όχι απαραίτητα επειδή εκφράζεται μέσα από μεγάλες ερωτικές εξάρσεις, αλλά κυρίως μέσα από τα βλέμματα, τις σιωπές και την αίσθηση ότι ο ένας αντιπροσωπεύει για τον άλλον έναν διαφορετικό κόσμο.

Τη Δευτέρα 24 Αυγούστου το 16ο Athens Open Air Film Festival powered by ΔΕΗ σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Plein-Air του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος προβάλλουν το «Στους Έρωτές μας» του Μορίς Πιαλά στο θερινό κινηματογράφο Λαΐς της Ταινιοθήκης της Ελλάδος.

Ένα μοιραίο καλοκαίρι θα σημάνει την ερωτική αφύπνιση της 15χρονης Σουζάν, μιας κοπέλας απ' τα προάστια του Παρισιού που αρνείται να δοθεί στον αγαπημένο της, αλλά ξαφνικά χαρίζει το κορμί της σε αγνώστους με δηκτική απάθεια, όχι από διαστροφή, αλλά από μια απεγνωσμένη ανάγκη να νιώσει κάτι που να ξεπερνά τον ασφυκτικό μικροαστικό κλοιό. Όσο ο υπερπροστατευτικός πατέρας μετατρέπεται σε μια οικεία απουσία, τόσο αυτή αφήνεται στις σαρκικές εξερευνήσεις. Αναζητά τον έρωτα, αλλά βρίσκει μόνο το σεξ. Γυρεύει οικειότητα, αλλά προσκρούει πάνω στην υστερία μιας αποσυντιθέμενης οικογένειας.

Ο Μορίς Πιαλά σκηνοθετεί μια δική του εκδοχή στο Σύνδρομο της Ηλέκτρας, μεταφέροντας τον συναισθηματικό πυρήνα της ταινίας στην περίπλοκη σχέση της Σουζάν με τον πατέρα της. Συμμετέχοντας ο ίδιος ως ηθοποιός, οδηγεί το νατουραλιστικό του στυλ στα άκρα. Αποκομμένος από την αστική κομψότητα της Νουβέλ Βαγκ, κινηματογραφεί κάτω από το δέρμα και την όποια επίφαση ρεαλισμού. Χρησιμοποιεί την κάμερα σαν νυστέρι που σκίζει την φιλμική πραγματικότητα κι αποκαλύπτει τι βρίσκεται από κάτω. Ως αποτέλεσμα το φιλμ αιμορραγεί, τα πάντα στη δράση του γίνονται επείγοντα. Οι ηθοποιοί (με κορυφαία την πρωτοεμφανιζόμενη Σαντρίν Μπονέρ) μοιάζουν να αιφνιδιάζονται κι οι ίδιοι από την ένταση καθώς αυτοσχεδιάζουν τις ενδοοικογενειακές συγκρούσεις. Ο Πιαλά ωστόσο έχει την οξύνοια να παραδώσει τον έλεγχο στη στιγμή και το αυθόρμητο. Δεν ελέγχει την κορύφωση της ταινίας, αντικαθιστά τους διαλόγους με μια βίαιη εκφορά της αλήθειας, κι εν τέλει αφήνει το φιλμ να εκραγεί αφήνοντας πίσω τα κοφτερά θραύσματα μιας οικογένειας που διαλύεται μετατρέποντας το δείπνο της σε πεδίο μάχης.

Κοιτάζοντας κατάματα το χάος των ανθρωπίνων σχέσεων ο σκηνοθέτης απορρίπτει κάθε ηθικολογία και κάθε είδους κάθαρση.  Αφήνει πίσω ένα μωσαϊκό από σπασμένα συναισθήματα και την ηχώ μιας νιότης που αρνήθηκε να συνθηκολογήσει με τη μιζέρια του κόσμου των μεγάλων. Το φιλμ του, συνταρακτικά ωμό κι ηλεκτρισμένο, είναι το μνημείο «στους έρωτές μας», τους μικρούς, τους μεγάλους, τους πλατωνικούς, τους αληθινούς που σαν νυστέρι κι αυτοί, έσκισαν τις κακοπαιγμένες ψευδαισθήσεις που μας σέρβιρε κατά καιρούς η μεγάλη οθόνη και μας χαράκωσαν βαθιά. - Θοδωρής Καραμανώλης

Σκηνοθεσία: Μορίς Πιαλά | Πρωταγωνιστούν: Σαντρίν Μπονέρ, Ντομινίκ Μπενάρ, Εβελίν Κερ, Μορίς Πιαλά | Διάρκεια: 95' | Έτος παραγωγής: 1983

Πότε: Δευτέρα 24 Αυγούστου | 21:00

Πού: Θερινός Κινηματογράφος Λαΐς (Ταινιοθήκη της Ελλάδος) 

Είσοδος Ελεύθερη

Σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Plein-Air του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος

Το Κτήμα Κυρ – Γιάννη και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης διοργανώνουν μια μαγική βραδιά για τους φίλους του κρασιού και του σινεμά. Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, το φεστιβάλ προσκαλεί το κοινό σε ένα τρυφερό κινηματογραφικό ταξίδι με μία συναρπαστική ξενάγηση στους αμπελώνες του Κτήματος Κυρ – Γιάννη στο Γιαννακοχώρι Νάουσας, η οποία συνοδεύεται από εκλεκτό κρασί και σνακ.

Συγκεκριμένα, το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου θα προβληθεί μέσα στον πανέμορφο αμπελώνα του Κτήματος στο Γιαννακοχώρι Νάουσας η ταινία Αμελί του Ζαν-Πιέρ Ζενέ. Η ξενάγηση στον αμπελώνα θα ξεκινήσει στις 20:00 και η προβολή της ταινίας θα αρχίσει στις 21:00. 

Παριζιάνικη και γλυκύτατη, 25 χρόνια μετά την πρώτη της κυκλοφορία στις αίθουσες, η ταινία Αμελί του Ζαν-Πιερ Ζενέ με πρωταγωνίστρια την Οντρέι Τοτού εξακολουθεί να αποτελεί την απόλυτη feelgood κινηματογραφική εμπειρία του 21ου αιώνα. Η ταινία υπήρξε υποψήφια για 5 βραβεία Όσκαρ και ακολουθεί την Αμελί, μια συνεσταλμένη, καλοπροαίρετη νεαρή σερβιτόρα, η οποία γυρίζει στους δρόμους της Μονμάρτης προσπαθώντας να βελτιώσει τις ζωές των ανθρώπων γύρω της, δίχως να συνειδητοποιεί ότι και η δική της ζωή χρειάζεται λίγη βελτίωση.

Πληροφορίες:

Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου

Τοποθεσία: Κτήμα Κυρ – Γιάννη, Γιαννακοχώρι Νάουσας

Ώρα έναρξης: 20:00 ξενάγηση – 21:00 έναρξη προβολής 

Τιμή εισιτηρίου: 15 ευρώ. Το εισιτήριο περιλαμβάνει την ξενάγηση, την προβολή ταινίας, ένα ατομικό box με κριτσίνια και γραβιέρα, ένα ποτήρι κρασί (λευκό, ροζέ ή ερυθρό)

Λόγω περιορισμένων θέσεων είναι απαραίτητη η κράτηση θέσης στο 23320 51100 ή στο e-mail: epalamida@kiryianni.gr.

Η ταινία Αμελί είναι κατάλληλη για θεατές άνω των 15 ετών.

Η πολυαναμενόμενη horror σάτιρα Σεξ και αίμα στο Καμπ Μίασμα (Teenage sex and death at Camp Miasma) του Τζέιν Σένμπρουν, με την εκπληκτική Τζίλιαν Άντερσον (“Χ-Files”, “Sex education”) έρχεται στα θερινά στις 27 Αυγούστου.

Μία εβδομάδα νωρίτερα, την Παρασκευή 21 Αυγούστου (20.30), η WEIRDWAVE και το FLIX.GR διοργανώνουν μία άχαστη αβαν πρεμιέρ της ταινίας στον θερινό κινηματογράφο ΣΤΕΛΛΑ.

Δείτε πρώτοι/ες την ταινία έναρξης του τμήματος Ένα Κάποιο Βλέμμα στο 79ο Φεστιβάλ των Καννών που κέρδισε τον Queer Φοίνικα σκορπώντας «αίμα, σπέρμα και λατρεία» στις Κάννες.

Mια ταινία για την επιθυμία, την καταπίεση της ηδονής και τη συμφιλίωση με τις φαντασιώσεις μας…

Μην χάσετε μία μοναδική βραδιά με εκπλήξεις, διαγωνισμούς, συλλεκτικά δώρα και την ομάδα του FLIX σε μεγάλα κέφια! Είσοδος με προσκλήσεις. Θα διατεθεί περιορισμένος αριθμός εισιτηρίων.

ΥΠΟΘΕΣΗ

Η νεαρή δημιουργός Κρις (Χάνα Αϊνμπίντερ), μεγαλωμένη με ταινίες τρόμου των 80ς-90ς, («Παρασκευή και 13», «Εφιάλτης στον Δρόμος με τις Λεύκες» κ.ο.κ),  προσπαθεί να πείσει τα στούντιο να χρηματοδοτήσουν το μεγάλο της όνειρο: να αναβιώσει το «Camp Miasma», ένα ξεχασμένο horror franchise όπου ένας gender-fluid δολοφόνος τρομοκρατεί νεαρούς κατασκηνωτές σε μια λίμνη. Και θέλει να επιστρατεύσει την πάλαι ποτέ έφηβη -και νυν 60χρονη- πρωταγωνίστρια των original ταινιών (Τζίλιαν Άντερσον). Μόνο που εκείνη έχει μυστηριωδώς αποσυρθεί. Η κοπέλα ταξιδεύει «στον τόπο του εγκλήματος» για να συναντήσει την Μπίλυ Πρέστον -που ζει εκεί απομονωμένη- με σκοπό να την πείσει να πρωταγωνιστήσει και στο remake. Όταν τελικά συναντιούνται, βυθίζονται σε ένα αιματοβαμμένο χάος πόθου, τρόμου και τρέλας.

Ένας απολαυστικός φόρος τιμής στο horror genre που γαλούχησε γενιές εφήβων: αιμοσταγείς σίριαλ κίλερ, ξεσαλωμένοι έφηβοι που δολοφονούνται ένας-ένας, παραδεισένιες λίμνες που βάφονται κόκκινες, νεανικές κατασκηνώσεις που μετατρέπονται σε σκηνικό σπλάτερ.

Στο Teenage Sex and Death at Camp Miasma, το Σένμπρουν χρησιμοποιεί την ποπ κουλτούρα -και ειδικά τα στοιχεία του χόρορ- για να εξερευνήσει πώς η ταυτότητα διαμορφώνεται μέσα από τις εικόνες, τις φαντασιώσεις και τις εμμονές μας. Εδώ, το φύλο, η επιθυμία και ο θάνατος μπλέκονται συνεχώς μεταξύ τους, σε έναν κόσμο VHS αισθητικής, όπου το χόρορ μετατρέπεται ταυτόχρονα σε camp θέαμα, queer φαντασίωση και προσωπική εξομολόγηση. Αλλά όχι μόνο. Είναι μια ταινία που εξερευνά την επιθυμία, τη σεξουαλική αμηχανία, την καταπίεση της ηδονής και τη συμφιλίωση με τις φαντασιώσεις και τις επιθυμίες μας.

Το Τζέιν Σένμπρουν, μετά το ανατριχιαστικό ντεμπούτο We’re All Going to the World’s Fair  και το θρίλερ ενηλικίωσης I Saw the TV Glow, επιστρέφει πιο ώριμο, πιο πειστικό και πιο παιχνιδιάρικο και η Τζίλιαν Άντερσον, πιο καθηλωτική από ποτέ, σε μια ερμηνεία που θυμίζει την αξέχαστη Γκλόρια Σουάνσον στη Λεωφόρο της Δύσης.

Φοβερές ατάκες, δύο αξέχαστες ερμηνείες, δριμεία κριτική στον κόσμο του Χόλιγουντ, αλλά, όπως αναφωνεί κάποια στιγμή η βασίλισσα του horror: «Μην το κουράζουμε. Το «Camp Miasma» ήταν δύο πράγματα: σάρκα και σωματικά υγρά»!

Όταν μιλάμε για Σεξ και Αίμα στο Καμπ Μιάσμα εννοούμε… «Το Πορτραίτο Μιας Κυρίας on fire, μέσα σε sequel του Παρασκευή και 13». -Τζέιν Σένμπρουν

Σεξ και αίμα στο Καμπ Μίασμα (Teenage Sex and Death at Camp Miasma, ΗΠΑ-Καναδάς, 2025, 106′)

Σκηνοθεσία: Τζέιν Σένμπρουν

Σενάριο: Τζέιν Σένμπρουν

Ηθοποιοί: Τζίλιαν Άντερσον, Χάνα Αϊνμπίντερ, Πάτρικ Φίσλερ

*Queer Φοίνικας στο 79ο Φεστιβάλ των Καννών

* Ταινία έναρξης του τμήματος Ένα Κάποιο Βλέμμα

Την πρώτη φορά που είδα τη συγκεκριμένη ταινία ήμουν δεκαεπτά χρονών. Ήταν ένα βροχερό, φθινοπωρινό Σάββατο, μόλις είχα γυρίσει από το φροντιστήριο και ήξερα πως, πιθανότατα, εκείνη θα ήταν η μόνη «έξοδος» της ημέρας, καθώς είχα μπροστά μου αμέτρητες ώρες διαβάσματος για τις Πανελλήνιες. Πριν περάσω, λοιπόν, το υπόλοιπο της ημέρας πάνω από ένα βιβλίο αρχαίων, αποφάσισα να εκμεταλλευτώ τον καιρό και να δω μια σκοτεινή ταινία, έτσι ώστε να αποφορτιστώ λίγο από την απογοήτευση ενός ακόμη «χαμένου» Σαββατοκύριακου- δεν ήξερα πως αυτό που επρόκειτο να παρακολουθήσω θα ήταν ένα από τα πιο φωτεινά πράγματα που θα έμπαιναν στη ζωή μου εκείνη την περίοδο.

Ως έφηβο κορίτσι που σεβόταν τον εαυτό του, μπήκα στο Pinterest και έψαξα «Best Movies for Fall». Ανάμεσα στις αμέτρητες προτάσεις, η ματιά μου κόλλησε σε μια λεπτή, μπλε φιγούρα με τεράστια μάτια, χαμένη μέσα σε ένα νυχτερινό, σχεδόν απόκοσμο σκηνικό. Μπλε, μαύρο, σκοτάδι- όλα όσα χρειαζόμουν για να πειστώ. Δεν χρειάστηκαν ούτε κριτικές ούτε υπόθεση ούτε δεύτερη σκέψη.

Ήδη από τα πρώτα λεπτά της ταινίας ένιωσα ερωτευμένη με το σύμπαν της. Ο Βίκτωρ, ένας εσωστρεφής και ντροπαλός νεαρός, γνωρίζει τη Βικτόρια, μια εξίσου ντροπαλή και συνεσταλμένη κοπέλα, μέσα από το προξενιό που έχουν κανονίσει οι οικογένειές τους. Οι δυο τους προορίζονται να παντρευτούν, όχι τόσο από έρωτα, όσο επειδή οι οικογένειές τους βλέπουν σε αυτή την ένωση μια ευκαιρία να εξασφαλίσουν την οικονομική τους κατάσταση.

Εκείνοι, όμως, ερωτεύονται πραγματικά και έτσι, όταν ο Βίκτωρ βρίσκεται σε ένα δάσος για να κάνει πρόβα την πρόταση γάμου που σκοπεύει να κάνει στη Βικτόρια, προσπαθώντας να περάσει το δαχτυλίδι σε ένα κλαδί δέντρου, ανακαλύπτει πως αυτό που νόμιζε για κλαδί είναι στην πραγματικότητα το χέρι της Έμιλυ, μιας νεκρής νύφης.

Χωρίς να το καταλάβει, ο Βίκτωρ έχει μόλις κάνει πρόταση γάμου σε μια νεκρή γυναίκα- και εκείνη, την αποδέχεται. Από εκείνο το σημείο και έπειτα, η Έμιλυ προσπαθεί να πείσει τον Βίκτωρ να παραμείνει μαζί της στον κάτω κόσμο, καθώς θεωρεί πως, με την πρότασή του, της έχει δώσει μια υπόσχεση.

Αυτό που μου αρέσει να λέω πάντα όταν μιλώ για αυτή την ταινία είναι πως, προσωπικά, πιστεύω ότι αποτελεί μια ιστορία που εμπεριέχει το θηλυκό στοιχείο με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Μέσα από την πλοκή της παρουσιάζονται κοινές γυναικείες εμπειρίες, αλλά και σύμβολα και χρώματα που έχουν διαχρονικά συνδεθεί με τη θηλυκότητα.

Σε μια πρώτη ανάγνωση, βλέπουμε πως η Έμιλυ συγκρίνεται συνεχώς με τη Βικτόρια, προσπαθώντας να αποδείξει ότι είναι πιο άξια να δεχτεί την αγάπη του Βίκτωρ. Οι γυναίκες έχουμε μεγαλώσει σε μια κοινωνία όπου μαθαίνουμε από μικρές να συγκρινόμαστε μεταξύ μας για τα πάντα- από το ποια έχει τα καλύτερα ρούχα, μαλλιά και σώμα, μέχρι το ποια έχει πιο γοητευτική προσωπικότητα. Μας μαθαίνουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, να είμαστε ανταγωνιστικές μεταξύ μας, να βλέπουμε η μία την άλλη ως αντίπαλο και να αισθανόμαστε πως δεν υπάρχει αρκετός χώρος για όλες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι στίχοι του τραγουδιού «Tears to Shed», βασικό κομμάτι του soundtrack της ταινίας:

What does that wispy little brat have - Τι έχει αυτή η μικροκαμωμένη κακομαθημένη

That you don't have double? - που εσύ δεν τα έχεις διπλά;

And that silly little creature - Και αυτό το ανόητο πλασματάκι

Isn't wearing his ring - δεν φοράει το δαχτυλίδι του

And she doesn't play piano - και δεν παίζει πιάνο

Or dance, or sing - ούτε χορεύει ούτε τραγουδάει

No, she doesn't compare - Όχι, δεν συγκρίνεται μαζί σου

Ένα ακόμη στοιχείο που θεωρώ πως συνδέεται έντονα με τη θηλυκότητα στην ταινία είναι η σελήνη, η οποία κατέχει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην ιστορία. Σε πολλές παραδόσεις, η σελήνη αποτελεί ένα σύμβολο που έχει συνδεθεί με τη γυναικεία ενέργεια και τον συναισθηματικό κόσμο. Στην περίπτωση της Έμιλυ, η σύνδεση αυτή γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα μέσα από τη φράση της: «I spent so long in the darkness, I’d almost forgotten how beautiful the moonlight is» - «Πέρασα τόσο καιρό στο σκοτάδι, που σχεδόν είχα ξεχάσει πόσο όμορφο είναι το φως του φεγγαριού».

Για εμένα, τα λόγια αυτά σηματοδοτούν μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Έμιλυ αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον κόσμο γύρω της, αλλά και τη σχέση της με τις γυναίκες. Η συνειδητοποίηση αυτή δεν γίνεται ξεκάθαρη παρά μόνο προς το τέλος της ταινίας. Ωστόσο, η αναφορά της Έμιλυ στη σελήνη είναι η αρχή αυτής της εσωτερικής αλλαγής. Η Βικτόρια παύει, έστω και σταδιακά, να αποτελεί απλώς την «άλλη γυναίκα» με την οποία πρέπει να συγκριθεί ή να ανταγωνιστεί για την αγάπη του Βίκτωρ και η νεκρή νύφη μας, αρχίζει να αναγνωρίζει πως και οι δύο είναι γυναίκες που έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με τις ίδιες κοινωνικές προσδοκίες και περιορισμούς. Μετά από αυτό το σημείο, η Έμιλυ έρχεται σε επαφή με μια διαφορετική πραγματικότητα- εκείνη της γυναικείας αλληλεγγύης.

Με κορυφαίες προσωπικότητες του παγκόσμιου και του ελληνικού κινηματογράφου, προβολές, εκπαιδευτικές δράσεις, εκθέσεις γελοιογραφίας, συναυλίες και ξεχωριστές πολιτιστικές εκδηλώσεις, το 5ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου ΚΥΜΑΤΑ σηκώνει αυλαία στην πανέμορφη Κεφαλονιά την Παρασκευή 21 Αυγούστου. 

Έως τις 30 Αυγούστου 2026, προσκαλεί τους επισκέπτες του πανέμορφου Αργοστολίου να απολαύσουν, με ελεύθερη είσοδο, ένα πολυθεματικό πρόγραμμα για όλα τα γούστα που συνδυάζει κινηματογράφο, μουσική, εκθέσεις, θέατρο σκιών, masterclasses και βιβλιοπαρουσιάσεις φιλοδοξώντας να αποτελέσει για ακόμη μία χρονιά ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά ραντεβού του ελληνικού καλοκαιριού.

Το αναλυτικό πρόγραμμα των προβολών, των παράλληλων δράσεων και των εκπαιδευτικών εκδηλώσεων του, θα το βρείτε εδώ: https://www.kymatafestival.gr/kymata-2026/

Κεντρικός τιμώμενος προσκεκλημένος της φετινής διοργάνωσης είναι ο κορυφαίος Πολωνός σκηνοθέτης Jerzy Skolimowski, ο οποίος θα βρεθεί στην Κεφαλονιά μαζί με την παραγωγό και σεναριογράφο Ewa Piaskowska. Στο πλαίσιο του αφιερώματος στο έργο του θα προβληθούν οι ταινίες «Deep End», «EO» και «Τέσσερις Νύχτες με την Άννα». Mετά τις προβολές θα ακολουθεί συζήτηση με τους δημιουργούς.

Επίτιμος προσκεκλημένος θα είναι επίσης ο διεθνώς αναγνωρισμένος ηθοποιός Zlatko Burić, ο οποίος θα παρουσιάσει την ταινία «NOVAK» μαζί με τον σκηνοθέτη Χάρη Λαγκούση. Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχει και η νέα ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, «Σπασμένη Φλέβα», που θα προβληθεί παρουσία του ίδιου καθώς και ηθοποιών και συντελεστών της ταινίας. Στη φετινή διοργάνωση συμμετέχουν ακόμη οι Κώστας Μπακιρτζής και Κωστής Σταμούλης, οι οποίοι θα παρουσιάσουν την νέα τους ταινία «Βίλμα: Το Τελευταίο Αντίο». 

Τις συζητήσεις με τους δημιουργούς συντονίζει ο κριτικός κινηματογράφου Άκης Καπράνος.

Στην καρδιά των ΚΥΜΑΤΩΝ βρίσκεται το Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Ταινιών Μικρού Μήκους, με 23 ταινίες στις κατηγορίες Μυθοπλασίας, Ντοκιμαντέρ και Animation και συμμετοχές από 12 χώρες.

Ένας από τους βασικούς θεματικούς άξονες της διοργάνωσης είναι η Ελλάδα της δεκαετίας του ’80. Το κινηματογραφικό αφιέρωμα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις ταινίες «Η Φανέλα με το 9», «Φωτογραφία», «Ρεβάνς» και «Οι Απέναντι», με ιστορικές προβολές από αυθεντικό φιλμ 35mm, καθώς και μεταμεσονύκτιες προβολές και DJ sets που αναβιώνουν το κλίμα της εποχής.

Το εκθεσιακό πρόγραμμα συμπληρώνεται από το μεγάλο θεματικό αφιέρωμα «Η Ελλάδα στη δεκαετία του ’80», μια έκθεση αντικειμένων και τεκμηρίων που ανασυνθέτουν την καθημερινότητα και το πολιτισμικό κλίμα της εποχής. Παράλληλα, το αφιέρωμα στα ’80s επεκτείνεται και στην ενότητα «Από την “Αλλαγή” στην “Κάθαρση” – Η δεκαετία του ’80 μέσα από τη γελοιογραφία», που φωτίζει την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα της περιόδου μέσα από σκίτσα της συλλογής «Η Μεταπολίτευση των Γελοιογράφων 1974–2024». Το άλμπουμ είναι ο κατάλογος της ομώνυμης αναδρομικής έκθεσης που παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2024 στην αίθουσα του μετρό Συντάγματος, στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για τα 50 χρόνια από τη Μεταπολίτευση και περιλάμβανε 420 σκίτσα από 67 Ελληνίδες και Έλληνες γελοιογράφους, από την περίοδο 1974-2024.

Την επιμέλεια του άλμπουμ είχαν ο Γιάννης Αντωνόπουλος και ο Σπύρος Δερβενιώτης, την οργάνωση και τον συντονισμό ο Πάνος Μαραγκός και την επεξεργασία και επιμέλεια των σκίτσων ο Παναγιώτης Μητσομπόνος. Την εκτύπωση του άλμπουμ είχε αναλάβει το Τυπογραφείο της Βουλής των Ελλήνων. Στην έκθεση θα παραστεί ο Σπύρος Δερβενιώτης από την Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων.