Ραπόρτο

Για πρώτη χρονιά φέτος πραγματοποιείται στην Αθήνα το Ethno☰hauntology, ένα φεστιβάλ το οποίο μας καλεί να αναστοχαστούμε το παρελθόν, και να κοιτάξουμε κατάματα τα φαντάσματά του. Το εγχείρημα αυτό συμπεριλαμβάνει την εβδομάδα προβολών στο σινεμά NEWMAN, την έκθεση τέχνης στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης και άλλες δράσεις όπως ομιλίες και εργαστήρια. Εμείς παρακολουθώντας τις 31 προβαλλόμενες ταινίες, γινόμαστε μάρτυρες του τραύματος γύρω από το οποίο αναπνέει μέχρι και σήμερα η Λατινική Αμερική και χτίζουμε μια γέφυρα με «τα φαντάσματα που επιστρέφουν».

Οι περισσότερες ταινίες προβάλλονται σε ελληνική πρεμιέρα και στο τέλος κάθε προβολής υπάρχει διαδικτυακή συζήτηση με τους συντελεστές.

Με τη βοήθεια και τη συνεργασία του Φεστιβάλ λοιπόν, ξεχωρίζουμε και επιλέγουμε 6 ταινίες, 3 μεγάλου μήκους και 3 μικρού, τις οποίες δεν πρέπει να χάσετε.

Ταινίες μεγάλου μήκους

1) Η φωνή μας από γη, μνήμη και μέλλον (Nuestra voz de tierra, memoria y futuro) - Marta Rodríguez & Jorge Silva

Παρακολουθούμε μια ιστορία που σφραγίζει τη ροή του χρόνου σε διάρκεια 5 ετών, και εμπλεκόμαστε σε μια πολυαισθητηριακή εμπειρία. Αποτελεί την τέλεια ισορροπία: μέσω της ιστορικής καταγραφής αντλούμε πληροφορίες και γνώσεις για τους αγώνες ιθαγενείς ομάδες των Άνδεων, ενώ μέσω του μύθου που ξεδιπλώνεται συναισθανόμαστε την ίδια τη ζωή των ανθρώπων, στα όμορφα και τα δύσκολα. 22 Ιανουαρίου, 19:00

2) Ξερή γη που φλέγεται (Mato seco em chamas) - Joana Pimenta & Adirley Queiros

Με μια φεμινιστική χροιά, ηρωίδα -η οποία πλέον βρίσκεται σε φυλακή της Βραζιλίας- εξιστορεί τη ζωή της. Μέσω αυτής, ζούμε την ανάγκη για επιβίωση με κάθε τρόπο, την κυριολεκτική διεκδίκηση του εδάφους από τον ίδιο τον λαό, την αγανάκτηση και την απόγνωση, τη διαφθορά, καθώς και τη σημασία των οικογενειακών δεσμών και της εμπιστοσύνης, σε μια κοινωνία που προσπαθεί με νύχια και με δόντια να παραμείνει στη ζωή. 23 Ιανουαρίου, 21:15

3) Μια τριλογία της γλώσσας (Trilogia del lenguaj) - Rafael Ramírez

Οι τρεις ταινίες που παρουσιάζονται και συγχωνεύονται εδώ σε μια ποιητική σεάνς υπερβαίνουν τον συμβατικό μύθο για το Κουβανικό Έθνος-Κράτος. Χρησιμοποιώντας αντιθέτως στοιχεία κάθε είδους από το νησί, δημιουργούν ένα αφήγημα από μια πρωτόγνωρη οπτική γωνία, χτίζοντας μια νέα ταυτότητα από το μηδέν και κάνοντας τον τόπο πρωταγωνιστή. 24 Ιανουαρίου, 21:15

Ταινίες μικρού μήκους

1) Τα βαμπίρ της φτώχειας (Agarrando pueblo) - Luis Ospina, Carlos Mayolo

Εδώ παρακολουθούμε δυο καταγραφές: από τη μία μια μανιακή αναζήτηση της εξαθλίωσης Κολομβιανών πόλεων για τηλεοπτικούς σκοπούς και από την άλλη μια παρακολούθηση των κινηματογραφιστών αυτών όσο…τρέφονται σαν βαμπίρ με τη δυστυχία των ανθρώπων. Με το μαύρο χιούμορ και την ντοκιμαντερίστικη ρεαλιστική διάθεση, ασκείται κριτική στην εκμετάλλευση των ευαισθησιών των λαών καθώς και στην καλλιτεχνική αισθητικοποίηση της φτώχειας και του πόνου, που επιφανειακά ερευνώνται και προβάλλονται από τα μέσα ενημέρωσης. 25 Ιανουαρίου, 21:00

2) Apiyemiyekî? - Ana Vaz

Τι μπορεί να μας πει η μαθησιακή διαδικασία μιας φυλής για την ιστορία της; Αυτήν την ερώτηση μας απαντάει η ταινία, η οποία βασισμένη σε αρχεία και σχέδια που βρέθηκαν από τον γραμματισμό ενός αυτόχθονα λαού της Βραζιλίας, σε πρώτο στάδιο φέρνει στην επιφάνεια τη συλλογική προσπάθεια και ανάγκη των ανθρώπων της για διδασκαλία και μάθηση. Σε δεύτερο όμως, επαναφέρει τις μνήμες από τα βασανιστήρια που ο λαός υπέστη και εξέφρασε, εν μέσω της στρατιωτικής δικτατορίας της χώρας. 23 Ιανουαρίου, 19:00

3) Ο Παράξενος ψίθυρος της γης όταν ανοίγεται ένα αυλάκι (Extraño rumor de la tierra cuando se atraviesa un surco) - Juan Manuel Sepúlveda

Βρισκόμαστε σε ένα χωριό της Γουατεμάλας, καταβεβλημένο από τον πόλεμο και την πείνα. Κατά τη διάρκεια ενός σκαψίματος της γης, σπάει το γκρίζο και βρίσκονται ξανά ίχνη ελπίδας, η γη μετατρέπεται σε αντικείμενο φροντίδας. Ο «ψίθυρος της γης» και η επανένωση της ηρωίδας με το χώμα του τόπου της, φέρνει φως και στιγμές ανακούφισης και αισιοδοξίας. 25 Ιανουαρίου, 21:00

Το πλήρες πρόγραμμα της εβδομάδας προβολών βρίσκεται εδώ.

Το Mankind’s Folly, το νέο ντοκιμαντέρ του Γιώργου Αυγερόπουλου σε παραγωγή Αναστασίας Σκουμπρή, που απέσπασε τον Ειδικό Έπαινο της Επιτροπής (Special Commendation) στην κατηγορία Ντοκιμαντέρ του Prix Europa 2025, ενός από τα σημαντικότερα φεστιβάλ οπτικοακουστικών παραγωγών της Ευρώπης, έρχεται στον κινηματογράφο Δαναός για δύο μόνο προβολές το Σάββατο 17 & την Κυριακή 18 Ιανουαρίου.

Η ταινία, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα έπειτα από τρία χρόνια παραγωγής φέρνει και πάλι στο προσκήνιο το πιο κρίσιμο ζήτημα του καιρού μας: την κλιματική κρίση.

ΣΥΝΟΨΗ

Εκατέρωθεν του Βερίγγειου Πορθμού, ο Νικήτα στην Ανατολική Σιβηρία και η Μάρθα στη Βόρεια Αλάσκα παρακολουθούν τον κόσμο τους να καταρρέει. Το επί χιλιετηρίδες παγωμένο έδαφος, το permafrost, που σφράγισε μέσα του την εποχή των μαμούθ, τώρα ξεπαγώνει με πρωτοφανείς ρυθμούς και κατακρημνίζεται, συμπαρασύροντας ό,τι έχει χτιστεί πάνω του, όλες τις υποδομές του ανθρώπου παντού στην Αρκτική. Σπίτια, δίκτυα ηλεκτρισμού, αγωγοί ορυκτών καυσίμων, δρόμοι, οικισμοί αλλά και ολόκληρες πόλεις κινδυνεύουν.

Ωστόσο, το λιώσιμο του permafrost δεν αποτελεί μόνο ένα τοπικό πρόβλημα που βιώνουν ο Νικήτα και η Μάρθα. Είναι μια ωρολογιακή βόμβα από το παρελθόν που έχει ήδη ενεργοποιηθεί και απειλεί όλο τον πλανήτη. Καθώς το μόνιμα παγωμένο έδαφος ξεπαγώνει, φέρνει στην επιφάνεια τεράστιες ποσότητες προϊστορικών φυτών και ζώων που είχε εγκλωβίσει μέσα του, και οι οποίες αποσυντίθενται στον 21ο αιώνα, απελευθερώνοντας στην ατμόσφαιρα διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο — αέρια που επιταχύνουν την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Την ίδια στιγμή, οι μεγαλόστομες δεσμεύσεις των ηγετών για την κλιματική κρίση ξεθωριάζουν, χαμένες μέσα σε πολέμους και οικονομική αβεβαιότητα. Η «ενεργειακή ασφάλεια» έχει γίνει η νέα προτεραιότητα. Στην Αρκτική, όπου βρίσκονται τεράστια, ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων, οι γεωτρήσεις επεκτείνονται πιο γρήγορα από ποτέ. Στη Σιβηρία, η Ρωσία συνεχίζει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου παρά τις διεθνείς κυρώσεις. Στην Αλάσκα, δίπλα στην κοινότητα της Μάρθας, εγκρίθηκε πρόσφατα ένα τεράστιο έργο εξόρυξης.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η Αρκτική θερμαίνεται τέσσερις φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Μιλούν για σημεία χωρίς επιστροφή, για αλυσιδωτές επιπτώσεις που δεν θα μπορούν να ανακοπούν. Όμως οι φωνές τους σκεπάζονται από πολιτικές σκοπιμότητες και οικονομικά συμφέροντα.

Η ιστορία του Νικήτα και της Μάρθας δεν είναι δύο τοπικές τραγωδίες. Είναι μια τελευταία προειδοποίηση από τον παγωμένο Βορρά. Μια προειδοποίηση για όλους μας.

H ταινία «Πολύ Κοριτσίστικο Όνομα το Πάττυ», είναι η τρίτη μεγάλου μήκους του σκηνοθέτη Γιώργου Γεωργόπουλου, μετά το «Tungsten» και το «Δε Θέλω να Γίνω Δυσάρεστος Αλλά Πρέπει να Μιλήσουμε για κάτι Πολύ Σοβαρό» με πρωταγωνιστές τους Μορτ Κλωναράκη, Βαγγέλη Μουρίκη, Φιλίππα Κουτούπα, Γιούλα Μπούνταλη, Μελίνα Κοτσέλου, Τάσο Νούσιας, Μαρία Καλλιμάνη και Αντώνη Κοτζιά.

Μετά την προβολή της στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης όπου έλαβε πέντε βραβεία ενθουσιάζοντας κοινό και κριτικούς -αλλά και με διεθνή φεστιβαλική πορεία -η σύγχρονη αυτή ιστορία ενηλικίωσης ετοιμάζεται να ξεκινήσει το ταξίδι της στις ελληνικές αίθουσες.

Σύνοψη

Η Δάφνη, μια αθλήτρια του Τζούντο από την Ικαρία, είναι έτοιμη να απλώσει τα φτερά της και να ακολουθήσει τον Δάσκαλο Γιούρι στην μεγάλη πόλη και να κυνηγήσει το όνειρο των Ολυμπιακών αγώνων. Ο Γιούρι, που για λόγους άγνωστους, έχει εξαφανιστεί από τον κόσμο του Τζούντο τα τελευταία χρόνια, επιστρέφει ψάχνοντας μια καινούργια αρχή, ενώ η Δάφνη μεταβαίνει από την ξεγνοιασιά της εφηβείας στον δύσκολο κόσμο της ενηλικίωσης.

Δείτε το τρέιλερ της ταινίας:

Σημείωμα σκηνοθέτη

Πάντα ήθελα να κάνω μια ταινία γύρω από κάποιο άθλημα. Έχοντας υπάρξει αθλητής του Τζούντο για αρκετά χρόνια, και κατά την ενηλικίωση μου , αποφάσισα να αναπτύξω μια ιστορία ενηλικίωσης με φόντο ένα άθλημα που γνωρίζω καλά. Το Τζούντο είναι ένα άθλημα με αυστηρές ηθικές αρχές, και προσωπικά υπήρξα πολύ τυχερός που είχα έναν δάσκαλο που ήταν ταυτόχρονα και μέντορας. Το «Πολύ κοριτσίστικο όνομα το Πάττυ» είναι μια απόπειρα επανεξέτασης των «Αθλητικών ταινιών» (Sports Films), ένα είδος ταινιών με το οποίο μεγάλωσα. Η ιστορία της Πάττυ είναι μια ιστορία γύρω από την σχέση μεταξύ ενός Sensei (Δάσκαλος Τζούντο) και ενός Τζουντάκα (μαθητή τζούντο) μια ιστορία αρχετυπική. Μια ιστορία που γνωρίζουμε όλοι αλλά στην περίπτωση της «Πάττυ» ειπωμένη μέσα από το πρίσμα της εποχής της. Πιστεύω πως με την «Πάττυ» έχουμε φτιάξει μια ταινία που, όπως και ο πρωταθλητισμός, κινείται ανάμεσα στην ένταση και την συγκίνηση. Το Τζούντο είναι ένα άθλημα που απαιτεί σωματική επαφή κι αυτή η επαφή είναι εύκολο να παρεξηγηθεί.

Βιογραφικό σκηνοθέτη

Ο Γιώργος Γεωργόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε σκηνοθεσία στην σχολή Σταυράκου και μετέπειτα Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο Σαπιέντσα της Ρώμης. Ακόμα, σπούδασε Ευρωπαϊκό πολιτισμό στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Μεγάλη επιρροή που τον ώθησε προς το σινεμά ήταν ο πατέρας του που υπήρξε Διευθυντής Φωτογραφίας σε πολλές κλασσικές Ελληνικές ταινίες. Ταυτόχρονα με τις σπουδές του ξεκίνησε την καριέρα του σαν μοντέρ και μετέπειτα σαν σκηνοθέτης παραγωγός κυρίως σε τηλεοπτικές διαφημίσεις, ταινίες ντοκιμαντέρ και επιμορφωτικές εκπομπές για την ελληνική τηλεόραση.

Η ταινία θα κυκλοφορήσει στους κινηματογράφους στις 26 Φεβρουαρίου 2026.

Το The Greek Film Festival in Berlin αποκαλύπτει το νέο key visual που θα σηματοδοτήσει την επερχόμενη 11η διοργάνωση, η οποία θα πραγματοποιηθεί στον ιστορικό κινηματογράφο Babylon στο Mitte, στις 25-29 Μαρτίου 2026.

Το key visual απεικονίζει το προφίλ ενός προσώπου διττού˙ σε δεύτερο πλάνο φαίνεται μια αντανάκλασή του. Η αντανάκλαση αυτή δεν είναι σκιά, αλλά μια υπόμνηση ότι όλοι «κουβαλάμε» πολλές ταυτότητες – αλλά και καμία, αν δεν το θέλουμε. Αυτό το πλάσμα ακαθόριστου φύλου ή προέλευσης κοιτάζει δίχως focus με ένα τσιγάρο να κρέμεται από τα δάκτυλά του, έτοιμo να πάρει μια ρουφηξιά. Το «δεν πρέπει» και το «πρέπει», το «ποι@», το «πώς», το «γιατί» και το «από πού» δεν έχουν θέση εδώ. Στην πιο ελεύθερη πόλη της Ευρώπης, κάνει αυτό που νιώθει. Είναι αυτό που νιώθει. Με τη σειρά μας, εμείς ακολουθώντας «είμαστε αυτό που νιώθουμε» – WE ARE WHAT WE FEEL – απολαμβάνουμε την ελευθερία της πόλης μας. Αφήνουμε χώρο στην αυτοδιάθεση, τις συνειδητοποιημένες ψευδαισθήσεις, τις διαισθήσεις. Βγαίνουμε από το καθαρό και το ακραιφνές, και βάζουμε πλώρη για μια ζωή που απαντάει στο «νιώθω», ενεργοποιώντας παράλληλα όλες τις αισθήσεις. Τα σφάλματα, οι ατέλειες, οι απώλειες, οι τρωτότητες είναι εδώ παρούσες, υπογράφοντας με την ομορφιά τους την απόλυτη αναγκαιότητά τους.

Η φωτογραφία ανήκει στον φωτογράφο Λευτέρη Κουμαρά. Το μοντέλο ονομάζεται Mitzucker Rae Samson. To key visual προσαρμόστηκε και αναπτύχθηκε καλλιτεχνικά από τον visual designer Κωνσταντίνο Καμπέρη.

Ολόκληρο το πρόγραμμα ταινιών και εκδηλώσεων του φεστιβάλ θα ανακοινωθεί στις αρχές Φεβρουαρίου.

«It is a story of many, but it begins with one; Laura is the one» -Log Lady

Η πρόταση που συνοψίζει σε λίγες μόνο λέξεις ότι αυτή η ιστορία είναι πολύ πιο κοντά μας από ό,τι φαίνεται.

Πριν έναν χρόνο τέτοιες μέρες, ο δημιουργός David Lynch, άφησε τον κόσμο μας, και αν δούμε τη ζωή μέσα από τα δικά του μάτια, σίγουρα θα πήγε σε κάποιο άλλος μέρος, καλύτερο. Με αφορμή τη σκέψη αυτή και τις προβολές που γίνονται αυτό το διάστημα στα σινεμά, αποφάσισα να αποδώσω και εγώ έναν φόρο τιμής στον αγαπημένο μου σκηνοθέτη, μιλώντας για ένα έργο το οποίο δεν είναι μόνο το απόγειο των ικανοτήτων του και της σκηνοθετικής του αισθητικής, αλλά και μια «περίληψη» όσων προσπάθησε να μας πει. Twin Peaks: Fire Walk With Me λοιπόν, και ο κόσμος γύρω από την Laura Palmer.

Υ.Γ.: Το κείμενο δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση θεωρητική ανάλυση της ταινίας, αλλά περισσότερο είναι μια προσωπική έκφραση θαυμασμού και λόγω της περίσσιας αγάπης μου για την ιστορία και της σαστισμένης της φύσης, μπορεί να φλερτάρει με μια ακατάστατη δομή.

Το Twin Peaks: Fire Walk With Me είναι η απάντηση στην ερώτηση γιατί η Λώρα Πάλμερ είναι ένας σύγχρονος τραγικός ήρωας. Την ακολουθούμε στο σπίτι της, στο σχολείο της, στο μπαρ, στο δάσος και όσο προχωράμε πιο κοντά στο μοιραίο βράδυ, ένα γίνεται κατανοητό: ότι ο θάνατος της Λώρα Πάλμερ ήταν αναπόφευκτος.

Αν και θεωρητικά αποτελεί πρίκουελ της σειράς, γίνεται ευκολότερα αντιληπτή μετά την παρακολούθηση των δυο πρώτων σεζόν, και συνομιλεί πολύ έντονα με την τρίτη, την εύστοχα αποκαλούμενη «The Return». Βέβαια, προσωπικά δεν ξέρω αν τελικά υφίσταται μια «σωστή» σειρά παρακολούθησης, αφού ο χωροχρόνος στο Τουίν Πικς είναι ένα τεράστιο, μπερδεμένο κουβάρι, και η αληθινή πρόκληση που αντιμετωπίζουμε λύσουμε ως θεατές είναι το ξετύλιγμά του.

Η Λώρα Πάλμερ παρουσιάζεται σαν επίκεντρο του σύμπαντος –στην κυριολεξία- είτε ως φυσικό πρόσωπο, είτε αργότερα στην «Επιστροφή» ως μια πολυδιάστατη σωτήρια οντότητα. Γίνεται αμέσως αντιληπτό ότι η Λώρα Πάλμερ ήρθε στη ζωή για να πεθάνει, σαν θυσία για να σταματήσει το κακό που φαίνεται να διαιωνίζεται. Εδώ βρίσκεται η τραγικότητα της ιστορίας της: αποτελεί ένα ον που ακροβατεί κάθε μέρα ανάμεσα στο καλό και το κακό και ακριβώς αυτός είναι ο λόγος που επιλέγεται από το Κακό για να εξουδετερωθεί. Ο τίτλος “Fire Walk With Me”, που επαναλαμβάνεται διόλου τυχαία στην ταινία, εκφράζει αυτόν τον δελεαστικό πειρασμό, την απειλητική αίσθηση της φωτιάς που καίει την ηρωίδα και ψάχνει απεγνωσμένα τρόπους να ξεφύγει από αυτήν. Ενώ υπάρχει διαρκώς η προσπάθεια να σώσουμε τη Λώρα, καταλαβαίνουμε –με ιδιαίτερη πικρία- πως ούτε μπορεί ούτε πρέπει να σωθεί˙ για να σωθεί η Λώρα πρέπει να γυρίσουμε τον χρόνο πολύ πίσω και να σταματήσουμε το Κακό (που αργότερα μετατρέπεται σε τραύμα) από τη γέννησή του (περισσότερες λεπτομέρειες για την προέλευση του Κακού υπάρχουν στην τρίτη σεζόν). Πρέπει δηλαδή, να βρούμε τις ρίζες που είναι τόσο καλά θαμμένες, που χρειάζεται να αναστραφεί ολόκληρος ο κόσμος για να καταστραφούν. Μέσα στο κλίμα αυτό, βλέπουμε και τον διαχωρισμό του σε δυο lodges. Ίσως αυτός είναι ο πιο απτός τρόπο με τον οποίο ο Λιντς μας λέει ότι η δομή του εαυτού μας και όλου του περιβάλλοντος κόσμου μας βασίζεται στο γιγαντιαίο δίπολο Καλό-Κακό, χωρίς βέβαια να υποβαθμίσει την ανθρώπινη βούληση, αλλά υπενθυμίζοντας πως υπάρχουν δυνάμεις πολύ μεγαλύτερες από εμάς, και κάνοντάς μας να αναρωτιόμαστε αν θα μπορέσουμε ποτέ να τις δαμάσουμε.

Το Ethno☰hauntology vol1 είναι ένα νέο φεστιβάλ κινηματογράφου και τέχνης που έρχεται αυτόν τον Ιανουάριο στην Αθήνα για να εξερευνήσει πώς τα ιστορικά τραύματα, οι καταπιεσμένες μνήμες και οι χαμένες εκδοχές του μέλλοντος επιστρέφουν και στοιχειώνουν την σύγχρονη πολιτισμική μνήμη.

Η θεωρητική αφετηρία του φεστιβάλ είναι το ομώνυμο καλλιτεχνικό μανιφέστο που δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό περιοδικό Fantasma Material τον Δεκέμβριο του 2024. Η πρώτη αυτή διοργάνωση στην Αθήνα, εισάγει μια μεθοδολογία που συνομιλεί με τα στοιχειώματα του παρελθόντος μέσω της χρήσης του κινηματογράφου και της τέχνης ως τρόπο αναθεώρησης του χρόνου, του χώρου και της κοινωνικής πραγματικότητας. Σχεδιασμένο από τους Rafael Ramírez και Ιάκωβο Βρούτση, το Ethno☰hauntology vol1 επιδιώκει να ανοίξει ένα πλαίσιο ανταλλαγής ανάμεσα σε δημιουργούς, ερευνητές και κοινό από τη Λατινική Αμερική και την Ελλάδα, όχι για να προσφέρει εύκολες απαντήσεις, αλλά για να προτείνει νέους τρόπους ανάγνωσης της κοινωνικο-ιστορικής πραγματικότητας.

Το Ethno☰hauntology vol1 αναπτύσσεται ως μια πολυεπίπεδη διοργάνωση που συνδυάζει κινηματογραφικές προβολές, διευρυμένη έκθεση τέχνης και συναντήσεις με δημιουργούς και ερευνητές. Ανάμεσα στον κινηματογράφο NEWMAN και τη Δημοτική Αγορά Κυψέλης, συγκροτεί ένα ενιαίο πεδίο εμπειρίας όπου εικόνα, ήχος και θεωρία συνομιλούν με τις επίμονες αντηχήσεις της μνήμης και της ιστορίας.

Εβδομάδα προβολών στον κινηματογράφο NEWMAN

Το πρόγραμμα του φεστιβάλ περιλαμβάνει προβολές ξεχωριστών ταινιών του Λατινοαμερικάνικου κινηματογράφου με οραματικό, τολμηρό και έντονα ατμοσφαιρικό χαρακτήρα.

Από τις 22 έως τις 28 Ιανουαρίου, 31 ταινίες από τη Λατινική Αμερική θα στοιχειώσουν την κινηματογραφική οθόνη. Ποιητικά ντοκιμαντέρ, σινεμά είδους, πειραματικά φιλμ και υβριδικές ταινίες που ακροβατούν ανάμεσα σε διαφορετικά είδη και αναδεικνύουν τα φαντάσματά της αποικιοκρατίας, της μετανάστευσης, των πολιτικών αναταραχών και των λαϊκών αφηγήσεων που συνεχίζουν να διαμορφώνουν τις σύγχρονες κοινωνίες της Λατινικής Αμερικής.

Οι περισσότερες ταινίες του προγράμματος προβάλλονται σε ελληνική πρεμιέρα ενώ μετά το τέλος των προβολών θα ακολουθεί διαδικτυακή συζήτηση με τους σκηνοθέτες ή ειδικούς πάνω στο έργο τους.

Κινηματογραφικά highlights

Στο κινηματογραφικό πρόγραμμα ξεχωρίζουν, μεταξύ άλλων:

● η ταινία έναρξης Η φωνή μας από γη, μνήμη και μέλλον (Nuestra voz de tierra, memoria y futuro, 1982) των Marta Rodríguez και Jorge Silva. Μια πολυετής, καθηλωτική κινηματογραφική καταγραφή της συλλογικής αφύπνισης και οργάνωσης μιας ιθαγενικής κοινότητας στην Κολομβία, εκεί όπου το ντοκιμαντέρ συναντά τη σκηνοθετημένη πράξη και η μνήμη γίνεται πολιτική δύναμη.

● το συγκλονιστικό και τραγικά επίκαιρο Θραύσματα (Esquirlas, 2020) της Natalia Garayalde. Από τα home videos μιας 12χρονης, ξεδιπλώνεται η έκρηξη στο στρατιωτικό εργοστάσιο του Río Tercero της Αργεντινής το 1995. Το προσωπικό ημερολόγιο συναντά την πολιτική έρευνα. Ένα φιλμ-πληγή για το τραύμα, την αλήθεια και τη σκιά της συγκάλυψης.

● το ανορθόδοξο Οι Υπερβόρειοι (Los hiperbóreos, 2024) των Cristóbal León και Joaquín Cociña. Μετά την ελληνική πρεμιέρα της στο 65ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, η ταινία συναντά για πρώτη φορά το κοινό της Αθήνας. Το οραματικό δίδυμο από τη Χιλή στήνει ένα αλλόκοτο υβρίδιο live action, κουκλοθεάτρου και stop-motion, εκεί όπου το θέατρο, η επιστημονική φαντασία και το «βιογραφικό» παραμύθι διασταυρώνονται σε παράλληλους κόσμους.

● η εμβληματική ταινία του επονομαζόμενου tropical gothic, Καθαρό αίμα (Pura Sangre, 1982) του Luis Ospina. Ένα καλτ κολομβιανό θρίλερ-τρόμου, όπου ένας ετοιμοθάνατος μεγιστάνας που «διψά» για νεανικό αίμα σπρώχνει τους γύρω του σε μια αλυσίδα απαγωγών και ηθικής σήψης.

● το Cocote (2017) του βραβευμένου στο Βερολίνο Nelson Carlo de los Santos Arias. Ένα εκρηκτικό υβρίδιο μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, όπου ένας ευαγγελικός χριστιανός επιστρέφει στο σπίτι του για την κηδεία του πατέρα του και, ανάμεσα σε τελετουργίες που συγκρούονται με την πίστη του, οδηγείται σε ένα σπαρακτικό δίλημμα εκδίκησης και λύτρωσης.

● καθώς και - σε πρώτη προβολή - η ξεχωριστή Τριλογία της Γλώσσας (Trilogía del Lenguaje, 2017-25) του Rafael Ramírez, παρουσία του σκηνοθέτη. Η «Τριλογία» παρουσιάζει μια απόκρυφη και μυστηριακή εκδοχή της Κούβας, που δεν έχει αποτυπωθεί ποτέ ξανά.

Ειδικοί καλεσμένοι

Με αφορμή τον κύκλο προβολών, με ιδιαίτερη χαρά, το Ethno☰hauntology vol1 θα φιλοξενήσει δύο ξεχωριστούς καλεσμένους από τη Λατινική Αμερική: τον Καμίλο Ρεστρέπο (Camilo Restrepo) και τον Αλεχάντρο Αλόνσο (Alejandro Alonso Estrella). Δύο σημαντικές φωνές του σύγχρονου λατινοαμερικάνικου κινηματογράφου, με έργο διεθνώς αναγνωρισμένο και βραβευμένο που δοκιμάζει τα όρια της κινηματογραφικής έκφρασης, θα βρίσκονται στην Αθήνα αυτόν τον Ιανουάριο για το φεστιβάλ.

Καμίλο Ρεστρέπο

Στο πλαίσιο των παράλληλων δράσεων της έκθεσης «Εγώ, ο Ανδρέας Βουτσινάς», που επιμελούνται ο Σταμάτης Γκίκας, η Ίρις Κρητικού και ο Μάριος-Άγγελος Βουτσινάς, η Ελληνοαμερικανική Ένωση προβάλλει τη Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026, στις 19:30, την αμερικανική κωμωδία του 1967 «Αυτοί οι Τρελοί Τρελοί Παραγωγοί» (The Producers).

Σε σκηνοθεσία Μελ Μπρουκς, η εμβληματική αυτή σάτιρα του αμερικανικού θεάτρου αφηγείται την ιστορία δύο αδίστακτων παραγωγών που επιχειρούν να πλουτίσουν ανεβάζοντας τη μεγαλύτερη εμπορική αποτυχία όλων των εποχών. Η ταινία, που γνώρισε τεράστια επιτυχία και καθιερώθηκε ως κλασικό έργο της παγκόσμιας κωμωδίας, τιμήθηκε με Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου.

Πρωταγωνιστούν οι Zero Mostel και Gene Wilder, πλαισιωμένοι από τους Dick Shawn, Kenneth Mars, Christopher Hewett και τον Ανδρέα Βουτσινά, ο οποίος ξεχωρίζει στον χαρακτηριστικό ρόλο του Καρμέν Γκία. Η συμμετοχή του Βουτσινά στην ταινία αποτελεί σημαντικό σταθμό στη διεθνή κινηματογραφική του διαδρομή και αναδεικνύει την παρουσία του στο αμερικανικό καλλιτεχνικό τοπίο της δεκαετίας του ’60.

Πριν την προβολή, στις 18:00, θα πραγματοποιηθεί από τους τρεις επιμελητές της έκθεσης ξενάγηση στις Γκαλερί, ανοιχτή για το κοινό.

Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026:

18:00 Ξενάγηση στην έκθεση «Εγώ, ο Ανδρέας Βουτσινάς»

19:30 Προβολή ταινίας «Aυτοί οι Τρελοί Τρελοί Παραγωγοί»

Ελληνοαμερικανική Ένωση, Μασσαλίας 22, Αθήνα

Είσοδος ελεύθερη με σειρά προτεραιότητας

Πληροφορίες: Διεύθυνση Πολιτιστικών (210 3680052), culture@hau.gr, www.hau.gr

To βραβευμένο ντοκιμαντέρ «Και ΕΛ και ΑΛ», σε σκηνοθεσία του Ιλίρ Τσούκο και παραγωγή του Onassis Culture, προβάλλεται στη Μικρή Σκηνή της Στέγης, παρουσία του σκηνοθέτη και συντελεστών της ταινίας. Μια σειρά από ανθρώπινες ιστορίες που δεν είναι ούτε μόνο αλβανικές ούτε μόνο ελληνικές. Είναι και τα δύο.

Με συμμετοχές και βραβεία σε σημαντικά φεστιβάλ ντοκιμαντέρ –όπως το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2025), το Tirana International Film Festival (2025), το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων (2025) και το DocFest–Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας (2025)– το «Και ΕΛ και ΑΛ» του Ιλίρ Τσούκο προβάλλεται στη Μικρή Σκηνή της Στέγης, την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου, στις 21:00.

Η Ντενίσα Μπαϊρακτάρι, ο Δημήτρης Καπουράνης, η Στεφανία Κόστα και ο Ορέστης Σκιάου μάς αφηγούνται πώς βίωσαν το να είναι παιδιά και εγγόνια Αλβανών μεταναστών της δεκαετίας του ’90 που γεννήθηκαν και μεγαλώνουν στην Ελλάδα. Όχι το βίωμα της μετανάστευσης ευρύτερα, αλλά τη δική τους, προσωπική ιστορία. Μια ιστορία που δεν είναι ούτε μόνο αλβανική ούτε μόνο ελληνική. Είναι και τα δύο. Κάτι νέο, κάτι καθαρό και ελπιδοφόρο γεννιέται από αυτή τη γενιά. Σε μια εποχή που οι πόλεμοι των ταυτοτήτων μαίνονται σε όλο τον κόσμο και, φυσικά, στην Ευρώπη και τα Βαλκάνια, η κάμερα του Ιλίρ Τσούκο φωτίζει τις πολλαπλές ταυτότητες όχι ως βαρίδια της ιστορίας, αλλά ως πυξίδες για ένα καλύτερο μέλλον.

Ο Ιλίρ Τσούκο αναφέρει: «Αυτή η ταινία ξεκίνησε ως μια εξερεύνηση της ζωής νέων ανθρώπων που κινούνται ανάμεσα σε δύο κόσμους. Τα παιδιά των Αλβανών μεταναστών στην Ελλάδα είναι κάτι περισσότερο από το κληρονομημένο τους παρελθόν· αντιπροσωπεύουν μια νέα αφήγηση του ανήκειν και της ταυτότητας. Μέσα από τις φωνές της Ντενίσα, του Δημήτρη, της Στεφανίας και του Ορέστη, επιδιώξαμε να αποκαλύψουμε ιστορίες που υπερβαίνουν τις αρχετυπικές ταμπέλες «Αλβανός» ή «Έλληνας». Αυτοί οι νέοι άνθρωποι έχουν συνυφάνει τις δικές τους εμπειρίες ζωής σε κάτι μοναδικό – τόσο αλβανικό όσο και ελληνικό, αλλά ταυτόχρονα και κάτι εντελώς νέο και ελπιδοφόρο. Σε μια εποχή που οι πόλεμοι ταυτοτήτων διαμορφώνουν το πολιτικό και κοινωνικό τοπίο σε όλη την Ευρώπη και τα Βαλκάνια μέσω της διαίρεσης, το ντοκιμαντέρ αυτό αμφισβητεί την ιδέα ότι οι ταυτότητες πρέπει να συνδέονται με τον ανταγωνισμό (σύγκρουση ή διαίρεση). Αντίθετα, εξυμνεί την ποικιλομορφία που αναδύεται από τον εναγκαλισμό πολλαπλών ταυτοτήτων. Αυτή η ταινία είναι ο φόρος τιμής μας σε μια γενιά που βρίσκεται στο ενδιάμεσο, αρνούμενη να περιοριστεί από τα σύνορα, είτε αυτά είναι γεωγραφικά είτε πολιτισμικά. Είναι ένα ταξίδι ανθεκτικότητας, ελπίδας και σφυρηλάτησης ενός νέου, αχαρτογράφητου ανήκειν.»

Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με θέμα την ελληνοαλβανική ταυτότητα, με τη συμμετοχή του σκηνοθέτη, των τεσσάρων βασικών προσώπων που εμφανίζονται στην ταινία και του επιστημονικού συμβούλου της και ενός εκ των σεναριογράφων, Δημήτρη Χριστόπουλου. Τη συζήτηση συντονίζει η σκηνοθέτρια και ποιήτρια Μπρικένα Γκίστο. Η βραδιά θα κλείσει με ένα DJ set από τον Leart Rama [blissblissbliss/RKS], με ήχους που συνδυάζουν αναλογικά όργανα, ηχογραφήσεις πεδίου και ηλεκτρονικές υφές, διερευνώντας ζητήματα ταυτότητας, μνήμης και μετανάστευσης.

Το Beyond Borders | Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου επιστρέφει δυναμικά για τη 11η έκδοσή του, που θα πραγματοποιηθεί από τις 23 έως τις 30 Αυγούστου 2026. Μετά την επιτυχία της τελευταίας επετειακής του διοργάνωσης, στην οποία κατατέθηκαν αριθμός ρεκόρ με 907 ταινίες, το Φεστιβάλ ανοίγει την πρόσκληση συμμετοχής σε Έλληνες και ξένους δημιουργούς ντοκιμαντέρ από τις 2 Ιανουαρίου έως τις 30 Απριλίου 2026.

Διαγωνιστικό Πρόγραμμα:

Στη 11η έκδοσή του, το Φεστιβάλ θα φιλοξενήσει 42 ταινίες στο διαγωνιστικό του πρόγραμμα, το οποίο αποτελείται από:

- Κυρίως Διαγωνιστικό Τμήμα: Αφορά ταινίες μεσαίου (31-60 λεπτά) και μεγάλου μήκους (61+ λεπτά).

- μicro Διαγωνιστικό Τμήμα: Αφορά ταινίες μικρού μήκους (έως 30 λεπτά), με δικαίωμα συμμετοχής αποκλειστικά σε δημιουργούς που έχουν έως 3 ταινίες στο ενεργητικό τους. Οι μη ελληνικές παραγωγές ή συμπαραγωγές οφείλουν υποχρεωτικά να πραγματοποιούν τουλάχιστον την ελληνική τους πρεμιέρα στο Φεστιβάλ, προκειμένου να θεωρηθούν επιλέξιμες.

Θεματολογία που εμπνέει και προβληματίζει

Το Beyond Borders επικεντρώνεται σε ταινίες που πραγματεύονται ιστορικά γεγονότα και προσωπικότητες, κοινωνικοπολιτικά ζητήματα, στην ανάδειξη ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κάθε διασυνοριακό θέμα που συνδέεται με τις ανησυχίες και τις τάσεις της σύγχρονης κινηματογραφικής τέχνης. Οι ταινίες που θα υποβληθούν προς αξιολόγηση για τα διαγωνιστικά τμήματα, πρέπει να έχουν υλοποιηθεί εντός του τελευταίο έτους (2025-2026).

Υποβολή Συμμετοχών

Οι ενδιαφερόμενοι δημιουργοί μπορούν να υποβάλουν τις ταινίες τους αποκλειστικά μέσω της μέσω της διεθνούς πλατφόρμας FilmFreeway. Αναλυτικοί όροι και προϋποθέσεις συμμετοχής είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα της διοργάνωσης.

Με το Καστελλόριζο να παραμένει το ιδανικό σκηνικό αυτής της διεθνούς κινηματογραφικής συνάντησης, το Beyond Borders ετοιμάζεται να καλωσορίσει δημιουργούς, επαγγελματίες και φίλους του ντοκιμαντέρ από όλο τον κόσμο.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.beyondborders.gr.

Διοργάνωση: Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ).