Χρυσιάννα Παπαδάκη & Στέργιος Ντινόπουλος: ''Η Αρκουδότρυπα είναι ένα queer love story για το struggle του έρωτα''

 

Η Αρκουδότρυπα ξεκίνησε ως μικρού μήκους ταινία στο 46ο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας το 2023, όπου και έκλεψε τις εντυπώσεις, κερδίζοντας το μεγάλο βραβείο, τον Χρυσό Διόνυσο αλλά και το Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας για την Χαρά Κυριαζή. Αυτή ήταν μονάχα η αρχή όμως, αφού η αρχική ιστορία χρησιμοποιήθηκε ως βάση για τη μεγάλου μήκους συνέχεια της ιστορίας που το φθινόπωρο του 2025 ταξίδεψε στο Φεστιβάλ της Βενετίας και κέρδισε το Βραβείο Label Europa Cinemas - Giornate degli Autori.

Στη συνέχεια πραγματοποίησε την πανελλήνια πρεμιέρα της στο 66ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης όπου τιμήθηκε με 7 βραβεία (Βραβείο FIPRESCI, Βραβείο Mermaid - Ειδική Μνεία, Βραβείο Women in Film & Television, Βραβείο Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Βραβείο Επιτροπής Νεότητας - Ειδική Μνεία, Βραβείο ΕΡΤ, Βραβείο ΦΩΣ Πρωτοεμφανιζόμενης), ενώ πριν από λίγες ημέρες απέσπασε και 7 υποψηφιότητες στα Βραβεία Ίρις 2026.

Από σήμερα ετοιμάζεται να συστηθεί στο κοινό της χώρας, όντας ίσως η πιο ταιριαστή επιλογή αυτή τη στιγμή για τα θερινά σινεμά που έχουν αρχίσει να ανοίγουν τις πόρτες τους, φιλοδοξώντας παράλληλα να γίνει και το ανεξάρτητο indie εγχώριο hit του καλοκαιριού. Σύμφωνα με την ταπεινή γνώμη του γράφοντος και το αξίζει και θα το πετύχει.

Η Αργυρώ και η Αννέτα είναι δύο κολλητές που ζουν στο ορεινό χωριό της Τύρνας. Μια κρυφή σπηλιά, μια τσουκνιδόπιτα, ένα καγκουρόπαρτο στο δάσος και μια απροσδόκητη προδοσία, αλλάζουν για πάντα τη σχέση τους. Έτη φωτός μακριά από ειδύλλια με τσολιάδες και βοσκοπούλες, αλλά με την ψυχή της παράδοσής μας ζωντανή, αυτό είναι το βουκολικό ρομάντζο του 21ου αιώνα. Φωτεινό και αισιόδοξο γκρεμίζει στερεότυπα και αντιστέκεται στον συντηρητισμό της ελληνικής επαρχίας, διατηρώντας ταυτόχρονα την αυθεντικότητά της.

Λίγο πριν την πρώτη προβολή της ταινίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης τον περασμένο Νοέμβριο, είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για την ταινία με το σκηνοθετικό δίδυμο, την Χρυσιάννα Παπαδάκη & τον Στέργιο Ντινόπουλο που μεταξύ άλλων σημειώνουν χαρακτηριστικά για την Αρκουδότρυπα: "Η «Αρκουδότρυπα» είναι μια ιστορία νεανικής αγάπης που κινείται ανάμεσα σε διαφορετικά κινηματογραφικά είδη και αντλεί στοιχεία από τη βαλκανική ορεινή παράδοση. Φωτίζει με έναν ιδιαίτερο τρόπο τη ζωή δύο νεαρών queer γυναικών που ζουν στην ελληνική επαρχία, προσεγγίζοντας τη σχέση τους με μία φρέσκια και χιουμοριστική ματιά, σε αντίθεση με την κλασική και συχνά δύσκολη πραγματικότητα που συνδέεται συνήθως με τις ζωές των queer ανθρώπων στην επαρχία. Η ταινία προτείνει και μια διαφορετική προσέγγιση στη διαδικασία παραγωγής: δημιουργήθηκε μέσα από μια συλλογική, αυτοοργανωμένη πρακτική, σε σύνδεση με τη φύση και τη γυναικεία εμπειρία. Πρόκειται για μια ανεξάρτητη παραγωγή, που γυρίστηκε σε σπίτια γιαγιάδων, από μια νέα ομάδα με έντονο το γυναικείο στοιχείο μπροστά αλλά και πίσω από την κάμερα, και με τη συμμετοχή ταλαντούχων ανερχόμενων Ελλήνων δημιουργών."

Credits: Στέλιος Παπαρδέλας

Πώς αισθάνεστε που αυτό το κινηματογραφικό ταξίδι το οποίο ξεκίνησε από τη Δράμα το 2023, έφτασε ως τη Βενετία (!) και τώρα ετοιμάζεται να γνωριστεί με το ελληνικό κοινό στη Θεσσαλονίκη;

Χ.Π.: Χαιρόμαστε πολύ που βρισκόμαστε στη Θεσσαλονίκη, γιατί μας έχει συνοδέψει σε αυτή την πορεία μας. Μετά το βραβείο στη Δράμα, ήρθαμε εδώ για το Short Film Lab όπου μαζί με άλλους μικρομηκάδες από το εξωτερικό είχαμε την ευκαιρία να κάνουμε παραγωγή ως σκηνοθέτες, που ήταν εξαιρετικά χρήσιμο για τη δουλειά μας. Όταν φτάσαμε στη Δράμα, είχαμε γυρίσει ήδη το υλικό για τη μεγάλου μήκους, ενώ ο περισσότερος κόσμος νομίζει πως εξαιτίας της επιτυχίας εκεί, αποφασίσαμε να κάνουμε τη μετάβαση.

Και εγώ αυτό φαντάστηκα πάντως, γιατί η ταινία είχε ακουστεί πολύ τότε και λόγω του βραβείου και επειδή άρεσε στον κόσμο.

Σ.Ν.: Η αλήθεια είναι πως ήμασταν τόσο ενθουσιασμένοι, που με το που τελειώσαμε την μικρού μήκους, αρχίσαμε να σκεφτόμαστε ιδέες για το πως θα την προχωρήσουμε. Σκέψου ότι ένα κομμάτι του post production της αρχικής γινόταν παράλληλα με τα γυρίσματα της τωρινής! Είχαμε την "τρέλα" πριν καν πάμε στη Δράμα.

Ήταν εύκολη η μετάβαση από την αρχική ταινία στη μεγάλου μήκους;

Σ.Ν.: Η όλη διαδικασία έγινε πολύ οργανικά, είναι ιδιαίτερο να γυρνάς κάτι που είναι νέο, αλλά στην ουσία πατάει πάνω σε υλικό που έχεις ήδη γυρίσει. Όταν γράφαμε το σενάριο της ταινίας, η οπτική γλώσσα της ταινίας είχε ήδη διαμορφωθεί, οπότε έπρεπε να δούμε πως θα πορευτούμε από μια αφετηρία που είχαμε ήδη θέσει. Από την υποκριτική μέχρι τη φωτογραφία και πολλές άλλες λεπτομέρειες.

Χ.Π.: Αν σκεφτείς ότι το πρώτο μέρος γυρίστηκε ένα χρόνο πριν από το υπόλοιπο, είχαμε κάποια θέματα, αλλά ευτυχώς δεν μας δυσκόλεψαν σε μεγάλο βαθμό. Για παράδειγμα, γυρνούσαμε από τη Δράμα την περίοδο που είχαν ξεσπάσει οι καταστροφικές πλημμύρες στη Λάρισα, όπου επηρέασαν και κάποιες από τις τοποθεσίες που είχαμε χρησιμοποιήσει στον κάμπο. Ένα άλλο παράδειγμα είναι πως κάποια πλάνα των Βουνών ένα χρόνο μετά δεν θα μπορούσαν να είναι τα ίδια, γιατί σε συγκεκριμένα σημεία είχαν τοποθετηθεί ανεμογεννήτριες που προηγουμένως δεν υπήρχαν.

Τις τοποθεσίες πώς τις επιλέξατε;

Σ.Ν.: Είναι το χωριό της γιαγιάς μου, στο οποίο πηγαίνω από πάρα πολύ μικρός. Οπότε είχα καλή γνώση των περιοχών χαρτογραφικά, αλλά μαζί με την ομάδα μπήκα και εγώ σε μια διαδικασία να τα ανακαλύψω εκ νέου κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας. Οδηγήσαμε πολύ, γνωρίσαμε ανθρώπους και βρήκαμε κρυφά σημεία που δεν τα γνώριζα.

Θα σας πάω λίγο προς τους χαρακτήρες και την πλοκή τώρα. Δεν βλέπουμε ποτέ το πρόσωπο του Γιώργου, του μπάτσου συντρόφου της Αννέτας. Πώς καταλήξατε σε αυτή την επιλογή;

Χ.Π.: Fun fact, αυτός που παίζει τον Γιώργο είναι ο Στέργιος! Ήταν συνειδητή επιλογή εν μέρει, γιατί θεωρήσαμε πως ήταν κάτι που έπρεπε να κοπεί, γιατί όσο ενδιαφέρον και να έχει ως παράλληλη ιστορία, πρόκειται για ένα love story που αφορά τις δύο κεντρικές ηρωίδες. Οπότε αποφασίσαμε πως δεν μας ενδιαφέρει τόσο. Τώρα, με μια πιο φιλοσοφική προσέγγιση, για πολλές από αυτές τις γυναίκες, οι άντρες τους είναι τις περισσότερες φορές εντελώς απόντες από τις ζωές τους, παρόλο που έχουν δύναμη πάνω τους.

Σ.Ν.: Πολλές φορές, κάποια πράγματα που αφήνεις πιο αφηρημένα, εν τέλει δυναμώνουν τα ερωτήματα του θεατή και το αποτέλεσμα είναι πιο δυναμικό, γιατί ανοίγεις διάπλατα όλα τα πιθανά  ενδεχόμενα.

Βρήκα πολύ όμορφη τη σκηνή ανάμεσα στην Αννέτα και την εν δυνάμει πεθερά της, οπού γινόμαστε μάρτυρες μιας πολύ ειλικρινούς γυναικείας αλληλεγγύης που προκύπτει από τις αμέτρητες διαφορές που έχουν μεταξύ τους.

Σ.Ν.: Χαιρόμαστε! Και για εμάς είναι μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές της ταινίας. Πάντα λέγαμε πως η Μάρω είναι μια διαστρέβλωση μέσα από τον καθρέφτη για το πως θα μπορούσε να γίνει η Αννέτα αν δεν πάρει τη ζωή στα χέρια της. Και η γιαγιά της το ίδιο...

Χ.Π.: Θα κλέψω κάτι που έλεγε ο Στέργιος παλιά και μου αρέσει, ότι μερικές φορές καταλαβαίνεις αν ένας σκηνοθέτης αγαπάει τους χαρακτήρες του ή όχι. Οπότε δεν θέλαμε με τίποτα να είναι μια στερεοτυπική, κιτς πεθερά - μαμά, αλλά μια γυναίκα που έχει έναν δικό της κόσμο και ίσως δεν μπόρεσε να κάνει όλα όσα ήθελε. Και ο Λευτέρης, ο πατέρας της Αργυρώς θα μπορούσε με αντίστοιχο τρόπο να είναι εκείνη σε 30 χρόνια.

Η σκηνή στο πανηγύρι είναι φόρος τιμής στο Notting Hill και σε όλες τις κλασικές ρομαντικές κομεντί, όπου ο ήρωας γίνεται ρεζίλι δημοσίως την ώρα που εκφράζει τα συναισθήματά του;

Σ.Ν.: Η σκηνή του πανηγυριού ήταν μια από τις λίγες που είχαμε αποφασίσει πως θα την κάνουμε πριν καν ολοκληρώσουμε το σενάριο. Το αρχέτυπο του τα κάνω μαντάρα σ' έναν γάμο, κηδεία κλπ. υπάρχει στο σινεμά, αλλά εδώ είναι γραμμένο πάνω σε αυτή την ειδική συνθήκη και πιο κοντά στη δική μας κουλτούρα.

Με αφορμή τη συγκεκριμένη σκηνή, τι αντιδράσεις είχε το κοινό στο εξωτερικό μ' αυτόν τον συνδυασμό σύγχρονου queer σινεμά και των παραδοσιακών στοιχείων;

Χ.Π.: Οι Ιταλοί στη Βενετία δεν γελούσαν ιδιαίτερα με την ταινία, ήταν πιο σοβαροί, αλλά στην πρεμιέρα της ταινίας στη Νέα Υόρκη ενθουσιάστηκαν με το πανηγύρι και αλληλοεπιδρούσαν ενεργά με τις αστείες σκηνές της ταινίας, το οποίο ήταν υπέροχο, γιατί αυτές οι καταστάσεις σε αγχώνουν ως δημιουργό. Ήταν και δύσκολη ως προς το γύρισμα, γιατί είχε έρθει ολόκληρο το χωρίο να παρακολουθήσει από κοντά το γύρισμα. Τελικά τους άρεσε πολύ, γιατί πέρασαν καλά, αλλά εκτίμησαν και την εμπειρία.

Μια τελευταία ερώτηση. Θεωρείτε πως η ταινία στον πυρήνα της είναι και βαθιά πολιτική;

Σ.Ν.: Γενικά πιστεύουμε πως δεν υπάρχει ταινία που δεν είναι πολιτική, οπότε σίγουρα ναι. Είναι ένα queer love story που δεν έχει τραγικό τέλος και δεν είναι για το struggle αυτό καθαυτό. Είναι ένα love story για to struggle του έρωτα, της απογοήτευσης, του να φεύγεις από την πόλη σου και αυτό είναι πολιτικό από μόνο του, γιατί επιτρέπει στους χαρακτήρες να είναι ακέραιοι. Και για την Αργυρώ και για την Αννέτα είναι μια προσπάθεια αυτοπροσδιορισμού μέσω μιας πολύπλοκης σχέσης, όπου η αναζήτηση είναι αρκετά ελευθεριακή.

Χ.Π.: Ολόκληρη η ομάδα επηρέασε την ταινία με τον τρόπο της. Και το σπάσιμο του περιπολικού για παράδειγμα επηρεάστηκε από μια ιστορία που είχαμε συζητήσει. Το πολιτικό στοιχείο της ταινίας είναι πως τα media και ο κινηματογράφος γενικά διαμορφώνουν τις απαιτήσεις που έχουμε από τον κόσμο, το οποίο σε θέμα σχέσεων είναι ουσιαστικά πολιτικό. Πιστεύομε πως οποιαδήποτε επιλογή κάνουμε είναι πολιτική.

Η Αρκουδότρυπα κυκλοφορεί από σήμερα, Πέμπτη 21/5 στους κινηματογράφους από το Cinobo.

0 comments