Άγρια τοπία, μουσικές βουτηγμένες στα μπάσα και άνθρωποι που χορεύουν μέσα στη μέση της Ερήμου. Κάπως έτσι ξεκινάει το πολυσυζητημένο (δικαίως), αλλά και πολυβραβευμένο - ξεκίνησε την πορεία του από τις Κάννες και έφτασε μέχρι τα Όσκαρ - Sirat του Όλιβερ Λάσε, το οποίο πριν καν το παρακολουθήσω με είχε γεμίσει με αμφιβολίες για το αν θα εκπλήρωνε όλες τις βαρύγδουπες προσδοκίες που συνόδευαν το όνομά του.

Πατέρας και γιος, τριγυρνούν από το ένα ρέιβ πάρτι στο άλλο περίπου σαν τη μύγα μέσα στο γάλα, ψάχνοντας την κόρη (του πρώτου) και αδερφή (του δεύτερου) η οποία έχει να δώσει σημάδια ζωής εδώ και μήνες, ενώ βρισκόταν κάπου στο Μαρόκο. Χωρίς να έχουμε ξεκάθαρο χρονικό προσδιορισμό, η ταινία θα μπορούσε πολύ εύκολα να διαδραματίζεται ακριβώς τη στιγμή που μιλάμε ή και σε 5 με 10 χρόνια...

Το θορυβώδες πάρτι λοιπόν, διαλύεται απότομα από τον στρατό που ενημερώνει τους πιστούς του ρέιβ, ότι η κατάσταση είναι κρίσιμη και βρίσκονται στα πρόθυρα του Γ' Παγκοσμίου Πολέμου, οπότε και παίρνουν τον δρόμο της επιστροφής για την Ευρώπη. Ο Λουίς με τον γιο του, ενώ περιμένουν στη σειρά τους στην ατέλειωτη και μακροσκελή αυτοκινητοπομπή, θα πάρουν από κοινού μια αν μην τι άλλο ριψοκίνδυνη απόφαση και θα ακολουθήσουν δύο οχήματα με κατεύθυνση τη Μαυριτανία, όπου είναι προγραμματισμένο να διεξαχθεί το επόμενο πάρτι, με την ελπίδα πως εκεί θα βρουν την αγνοούμενη.

Αυτό που ακολουθεί, είναι ένα καλοκουρδισμένο roadtrip μέσα στα άγονα και έρημα τοπία που με κλιμακωτό χτίσιμο και ισόποσες δόσεις σασπένς, αφού τεστάρει πρώτα τον θεατή, στη συνέχεια θα τον σοκάρει από το πουθενά εις διπλούν με τον πιο αναπάντεχο και πρωτότυπο τρόπο. Σεμιναριακές σκηνές Shock value από τον Λάσε, ο οποίος μας χαρίζει ένα δείγμα αυθεντικά πρωτοποριακού σινεμά, δοσμένο με την ολόδική του , προσωπική κινηματογραφική γλώσσα. Αξίζει να σημειωθεί δε, πως όλα τα παραπάνω τα πράττει , όντας ταυτόχρονα, ένας πολύ ικανός σκηνοθέτης, αλλά πρωτίστως αφηγητής. 

Έχοντας στα χέρια του στέρεα θεμέλια, τα οποία δεν είναι άλλα από το λεπτοδουλεμένο σενάριο του, μας καθοδηγεί - όπως και τους υπέρ του δέοντος συμπαθείς ήρωές του - εκεί ακριβώς που επιθυμεί και όταν μας φέρει στα νερά του, μας προσκαλεί σε ελεύθερη πτώση.

Υπάρχει κάτι πολύ αρχέγονο στο Sirat, αλλά και κάτι βαθιά υπαρξιακό, αφού ενώ ο πλανήτης φαίνεται να βρίσκεται στα πρόθυρα της ολοκληρωτικής καταστροφής του, οι πρωταγωνιστές του πηγαίνουν κυριολεκτικά αντίθετα σε όλα τα πιθανά ρεύματα και το μόνο που τους απασχολεί είναι να χορέψουν ασταμάτητα εκ νέου...

Ο Λάσε ασκεί βέβαια και κριτική στους χαρακτήρες του, με τους οποίους συμπάσχουμε, αλλά προβληματιζόμαστε κιόλας, με την άλλοτε ρεαλιστική και άλλοτε συμβολική παιδικότητα που τους διακατέχει. Αυτή παιδικότητα αποτελεί και την ουσία της ύπαρξης τους. Μια ουσία για την οποία είναι διατεθειμένοι να φτάσουν μέχρι τα άκρα και τη λεπτή γραμμή που διαχωρίζει την αγάπη από το μίσος, τον φόβο από τη χαρά και τη ζωή από τον θάνατο.

Το σινεμά, ως τέχνη μας το έχει αποδείξει αρκετές φορές και στο παρελθόν άλλωστε. Κάθε φορά που οι αδαείς δυτικοί επιχειρούν να κάνουν τους καμπόσους στην έρημο, το πληρώνουν και με το παραπάνω. Από τον "Λόρενς της Αραβίας" και το "Τσάι στη Σαχάρα" μέχρι το Mad Max και το Dune, το αποτέλεσμα είναι πάνω κάτω το ίδιο.

Και κάτι τελευταίο με αφορμή τις δηλώσεις του Βέντερς στη φετινή Berlinale, σχετικά με το αν το σινεμά και η τέχνη πρέπει να αρθρώνουν πολιτικό λόγο ή όχι. Το Sirat το κάνει υποδειγματικά και αυτό. Κατά τη διάρκεια της ταινίας, όπου τα πολιτικά σχόλια γίνονται άμεσα αντιληπτά με συμβολισμούς και στιχομυθίες, αλλά κυρίως στο κλείσιμο της ιστορίας. Εκεί όπου με μια σκηνή - επίλογο που δεν κρατάει περισσότερο από 1-2 λεπτά, μας βάζει να σκεφτούμε, τι θα κάναμε αν τα πράγματα ήταν ελαφρώς διαφοροποιημένα και αν η Ευρώπη βρισκόταν κάτω από την Αφρική.

Ένα εξίσου σημαντικό ερώτημα και κλείνω με αυτό, σχετίζεται και με το αν το σινεμά πρέπει να παίρνει τον θεατή από το χέρι και να τον κατευθύνει. Και ακόμα και αν έχει τούτη τη δικαιοδοσία, που ολοκληρώνεται η υπόδειξη και που παίρνει τη σκυτάλη η χειραγώγηση; 

Και που ακριβώς εντάσσεται το Sirat σε αυτή την κλίμακα;