One Flew Over the Cuckoo’s Nest & Ratched: Η ιστορία αλλάζει, τα ψυχιατρεία όχι

 

Η τρέλα άραγε είναι εκ γενετής ή επίκτητο χαρακτηριστικό; Γεννιόμαστε τρελοί ή γινόμαστε; Διόρθωση. ΜΑΣ γεννούν τρελούς ή ΜΑΣ κάνουν; 

Ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη, μια φωλιά, όμως, κούκων φέρνει την παράνοια, τις κρίσεις, το ηλεκτροσόκ και κρύβει τις μεγαλύτερες ψυχές στα πιο μικρά δωμάτια. Πως κλειδώνεις το παράθυρο με κάγκελα σε ένα μυαλό γεμάτο από παράθυρα και χωρίς τοίχους για να στεριώσουν;

Διορθώνεις το πρόβλημα ή κρύβεις τις ενοχλητικές καταστάσεις, μη και λερώσουν το χαλί πάνω που σφουγγαρίσαμε την κοινωνία, να περάσει ο θεσμός και ο νόμος; Κλότσησε τα παιδιά του διαδρόμου και επέβαλλε στην αταξία ηρεμία – περνάει η τάξη!

Νοέμβριος του ΄75, οι Jack Nicholson, Danny DeVito, Christopher Lloyd, Sydney Lassick, Will Sampson κα, υπό την καθοδήγηση του Milos Forman (βλ. The People VS Larry Flynt), ενσαρκώνουν το ομώνυμο μυθιστόρημα του Ken Kesey «One Flew over the Cuckoo’s nest», κερδίζοντας 6 χρυσές σφαίρες και 5/9 Όσκαρ για τα οποία προτάθηκαν. Αυτά των Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Α’ Ανδρικού, Α’ Γυναικείου Ρόλου και Διασκευασμένου Σεναρίου. 

Ο R.P. McMurphy (Jack Nicholson) πρωταγωνιστεί στην παράνοια του Όρεγκον του ’63, εκτίοντας το τέλος της ποινής του από τις αγροτικές φυλακές σε μια ψυχιατρική κλινική. Όλα μοιάζουν παιχνιδάκι μέχρι να καταλάβει πως αυτός είναι πλέον το παιχνίδι – το ποντίκι που πιάστηκε στην φάκα του Ψυχιατρείου ή στην προκειμένη περίπτωση στα νύχια της Ratched (Louise Fletcher).

2020 Netflix. Ratched, 18 επεισόδια. Ίδιο όνομα. Ίδια ειδικότητα. Ίδια νοσοκόμα; Το 1947, η Mildred Ratched ψάχνει και βρίσκει δουλειά σε ένα ψυχιατρικό νοσοκομείο. Η Sarah Paulson, στον πρωταγωνιστικό ρόλο, συναντάει τον Finn Wittrock και υπό την ματιά του Ryan Murphy, θυμούνται νοσταλγικές στιγμές American Horror Story. Πιο συγκεκριμένα, η Paulson επιστρέφει στο Asylum και ο Wittrock στο Freak Show (όποιος γνωρίζει από A.H.S. θα δει τον Dandy Mott στο πρόσωπο του Henry Osgood (Brandon Flynn) και τον Nicholson στην κινησιολογία του Finn, σε μια εξαιρετική υιοθέτηση στοιχείων του πιο άρτιου αγαπημένου crazy man όλων των εποχών, που λατρέψαμε να μας τρομοκρατεί. All work and no play makes Jaca dyll boy. All work and a Nine Inch Nails’ playlist makes Finn a Jack boy. 

Η σειρά βασίζεται και αυτή στο μυθιστόρημα του K. Kesey και αυτό γεννάει ερωτήματα, υποθέσεις και θεωρίες. Eίχε σχεδιαστεί για 4 σεζόν, όπου σε κάθε μια η Ratched θα τα έβαζε με έναν διαφορετικό άντρα-αντίπαλο και στην 4η σεζόν, και τελευταία, θα τα συνδύαζε όλα με την «Φωλιά του Κούκου» στην αφήγηση. 

Ο Murphy χρησιμοποιεί χρώματα στα ρούχα που προβάλλουν ψυχοσύνθεση, όπως κίτρινο για την εξαπάτηση, μπλε για την ουδετερότητα, λευκό για την αγνότητα, ενώ χρωματίζει εκτός των άλλων και ορισμένα καρέ με κόκκινο για το evil κομμάτι του σεναρίου και πράσινο για την ειλικρίνεια! (τύπος spoiler alert). Η σειρά ντύνεται από μουσικές του Bernard Herrmann (βλ. Vertigo, Psycho). Παραγωγοί της ταινίας είναι οι Michael Douglas και Saul Zaentz, ενώ στην σειρά έχουμε Διευθυντή παραγωγής τον M. Douglas και παραγωγό τον Paul Zaentz, ανιψιό του Saul. 

Το νοσοκομείο βρίσκεται στην ακτή Lucia της Καλιφόρνια. Δεν διευκρινίζεται αν είναι το ίδιο με αυτό του film ή ένα νοσοκομείο που δούλεψε η Ratched πρώτα! Πολλοί συγγραφείς και παραγωγοί υποστηρίζουν βλέποντας ότι έχει αλλάξει η τοποθεσία από το Όρεγκον στην Καλιφόρνια, πως ίσως είναι το ίδιο που διαδραματίζεται το μυθιστόρημα 15 χρόνια μετά. 

Η δική μου έρευνα για την χρονική σειρά θα βασιστεί στην Λοβοτομή. Η «εξαιρετική» αυτή ιδέα γεννήθηκε το 1890 από τον Γερμανό γιατρό Γκόλτζ. Το 1892 ο Ελβετός γιατρός Gottlieb Burckhardt την εφάρμοσε για πρώτη φορά. Την δεκαετία του 1930, ο Πορτογάλος νευρολόγος Antonio Egas Moniz εφάρμοσε μια μέθοδο με άνοιγμα τρύπας στο κρανίο του ασθενούς και την έγχυση οινοπνεύματος στον προμετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου. Το 1936 ο Αμερικανός νευρολόγος Walter Freeman εξέλιξε την επέμβαση, υιοθετώντας και τροποποιώντας την, χωρίς να είναι πραγματικός χειρουργός. Περνούσε ένα σφυράκι, τον λεγόμενο «παγοκόφτη» του, πάνω από την οφθαλμική κόγχη μέσα στον εγκέφαλο. Στην σειρά ο γιατρός Richard Hanover (Jon Jon Briones) ξεκινάει τις εγχειρίσεις με τρύπημα του κρανίου, και λόγω της βαναυσότητας και ενόχλησης του φιλοθεάμονος κοινού επιλέγει να συνεχίσει με την μέθοδο του οφθαλμού. Στην ταινία, η λοβοτομή γίνεται από το μπροστινό τμήμα του κρανίου. Αυτό εν τέλει, ίσως και να μπερδεύει τα πράγματα. 

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι στην Ratched. Στην ταινία παρουσιάζεται πιθανόν asexual και aromantic, ενώ στην σειρά, ίσως και επηρεασμένοι από την σεξουαλικότητα της Paulson, bisexual-λεσβία. Δεν είναι μόνο αυτό. Στην ταινία η Ratched είναι εκνευριστική, κακιά, σκληρή, με οριακά πλήρης αναισθησία να την καταβάλει. Εργάζεται, σχεδόν, απρόσωπα. Βλέπει τους ασθενείς μόνο ως ψυχικά-νοητικά άρρωστους, ξεχνώντας πως είναι άνθρωποι. Δεν ενδιαφέρεται να θεραπεύσει παρά μόνο να διευθύνει το κέντρο, να την υπακούσουν, να παίρνουν τα χάπια τους και να μην σηκώνουν κεφάλι. Φτάνει στο σημείο να τους χειραγωγεί και να τους χρησιμοποιεί, ώστε να πληγώνονται πολλές φορές μεταξύ τους. Στην σειρά η Ratched είναι φιλεύσπλαχνη, αγαπάει την δουλειά της. Ναι, προσπαθεί να γιατρέψει το μέσα της, γιατρεύοντας όμως με συμπόνια και τους ανθρώπους του ψυχιατρείου, είτε ασθενείς, είτε συνεργάτες. Λέει ψέματα, χρησιμοποιεί, συνήθως,  τους κακούς της υπόθεσης προς όφελος της και ακόμα και όταν πατήσει στις αδυναμίες των ασθενών μοιάζει να μην ξεχνάει πως θέλει το καλό τους. Στην σειρά την αγαπάς, στην ταινία την σιχαίνεσαι, ειλικρινά την μισείς.


Δυστυχώς, αυτά που θέλω να σχολιάσω περισσότερο (πόσα ακόμα Tseri, ήμαρτον βούλωσε το) , δεν μου επιτρέπω να το κάνω γιατί θα σποιλάρω έντονα και το απεχθάνομαι (τυχερά είστε). Για παράδειγμα, κρατιέμαι να μην εντρυφήσω στην χρήση των μαξιλαριών και το 1975 και το 2020. Σιωπώ.

Fan Facts: 

1. Η μαϊμού που εμφανίζεται στην σειρά ως το «παιδί» της Lenore Osgood (Sharon Stone), ονομάζεται Pablo και είναι ο ίδιος ηθοποιός που παίζει στους «Πειρατές της Καραϊβικής» 

2. Ο γλυκύτατος Huck Finnigan (Charlie Carver), εργαζόμενος του νοσοκομείου στην σειρά, εμπνεύστηκε από το «Elephant Man» του 1980.

Όπως και να έχει και η ταινία και η σειρά γίνονται αρκετά σκληρές, αλλά δεν αγγίζει στο ελάχιστο την βαρβαρότητα των ψυχιατρείων. Καλή προβολή.

0 comments