Πόσες φορές έχετε βρεθεί στριμωγμένοι σε ένα λεωφορείο στο δρόμο για τη δουλειά και σας έχει έρθει η διάθεση να τους σπρώξετε όλους και να φύγετε; Καμιά; Άλλο παράδειγμα. 

Πόσες φορές σας έχει τύχει ο εργοδότης σας να είναι άδικος (για να μην πω την λέξη από μ) ή να σας κάνει κάτι πολύ άσχημο και να φαντασιώνεστε μια σκηνή σπλάτερ όπου θα παίρνετε το αίμα σας πίσω (ενώ το δικό του θα βάφει το αίμα του γραφείου κόκκινο) και οι συνάδελφοί σας θα σας επικροτούν ως ήρωα; Τι; Όχι; Για τον Patrick Bateman, αυτές οι σκέψεις ήταν απλά μια συνηθισμένη μέρα- ούτε καν Δευτέρα.

Αλλά ο Patrick Bateman, ένας νέος και πλούσιος επενδυτικός τραπεζίτης της Νέας Υόρκης του 1987, όμως, δεν περιορίζεται απλά στις σκέψεις, ζει ο ίδιος σε μια ταινία σπλάτερ.

Να σας συστήσουμε. Ο Patrick, κεντρικός ήρωας στην ταινία American Psycho,  που μεταφέρει στην οθόνη το ομώνυμο κορυφαίο βιβλίο του Bret Easton Ellis, ζει μια χλιδάτη ζωή. Τρώει σε δημοφιλή εστιατόρια με τους πλούσιους (και απίστευτα μισογύνηδες) συνεργάτες του, πηγαίνει σε exclusive κλαμπ, έχει μια πανέμορφη αρραβωνιαστικιά (που απατά με την καλύτερή της φίλη) και ένα σώμα που το θεωρεί «ναό». Μέχρι τώρα το μεγαλύτερό του πρόβλημα φαίνεται να είναι το να αποκτήσει την καλύτερη επιχειρηματική κάρτα σε μια επίδειξη ισχύος με τους άλλους συνεργάτες του.

Η άλλη ζωή του Bateman, στα πιο low profile μέρη, περιελάμβανε πολλά όργια και φόνους σε όποιον θεωρεί ότι μπαίνει στο δρόμο του, πολλές φορές με το soundtrack τoυ Huey Lewis ή Phil Colins. 

Είτε είναι ένας δύστυχος άστεγος με το σκυλάκι του, είτε είναι ένας συνάδελφός του που είχε καλύτερη κάρτα από αυτόν, είτε είναι δύο ιερόδουλες που είχαν την ατυχία να βρεθούν στο δρόμο του. Δεν είχε σημασία. Το μοτίβο παρέμενε το ίδιο, βίαιος φόνος, εξαφάνιση πτώματος, και  πίσω στην ζωή όπου είναι ένας πετυχημένος επιχειρηματίας. Αλλά ο φόνος φαίνεται να είναι για αυτόν μια μέθοδος αυτοβελτίωσης, κάθε ένας ένα σκαλοπάτι στο να τον κάνει ανώτερο. Και για αυτόν τον ιερό σκοπό, δεν είχε τύψεις. 

«Δεν υπάρχουν άλλα εμπόδια για να ξεπεράσω. Όλα τα κοινά μου με το ανεξέλεγκτο και το παράφρον, το μοχθηρό και το κακό, όλα τα δεινά που έχω προκαλέσει και την απόλυτη αδιαφορία μου απέναντί τους, τα έχω ξεπεράσει». 

Όσο η ταινία εξελίσσεται, ο Bateman γίνεται όλο και πιο αδίστακτος. Ο φόνος τον εξιτάρει, είναι σαν ένα βίαιο πορνό -από αυτά με τα οποία έχει εμμονή. 

Αλλά δεν περνά για πάντα απαρατήρητος, καθώς μια έρευνα για τη δολοφονία του Paul Allen (Jared Leto), έναν συνεργάτη του που σκότωσε από φθόνο για το ότι ζούσε πιο πλούσια, τον εμπλέκει σε μια αστυνομική έρευνα από τον ντεντέκτιβ Donald Kimball (Willem Dafoe).

Κι όμως μπορεί,  επειδή όλα ήταν στο κεφάλι του! Ή δεν ήταν, όπως πολλά blogs και θαυμαστές της ταινίας έχουν διαφωνήσει. Το American Psycho αφήνει αρκετά στην κρίση του θεατή ποια γεγονότα είναι αληθινά και ποια πλασματικά. 

Στο τέλος, ο Patrick επιστρέφει στην κανονικότητά του, στα κλαμπ του, τη δουλειά, τη ζωή ενός αυτάρεσκου πλούσιου. Η μόνη τιμωρία του είναι αυτή η αέναη λούπα ψυχωτικών σκέψεων και συμπεριφορών που το ίδιο το μυαλό του του επιβάλλει. 

«Ο πόνος μου είναι συνεχής και οξύς και δεν ελπίζω σε έναν καλύτερο κόσμο για κανέναν. Στην πραγματικότητα, θέλω ο πόνος μου να προκληθεί στους άλλους. Θέλω να μην ξεφύγει κανείς, αλλά ακόμα και αφού το παραδεχτώ, δεν υπάρχει κάθαρση. Η τιμωρία μου συνεχίζει να μου διαφεύγει και δεν αποκτώ βαθύτερη γνώση του εαυτού μου. Καμία νέα γνώση δεν μπορεί να εξαχθεί από τα λεγόμενά μου. Αυτή η ομολογία δεν σημαίνει τίποτα».

Αυτό το παραπάνω απόσπασμα από τον επίλογο, ευφυές και ταυτόχρονα ανησυχητικό, σε κάνει να αναρωτιέσαι πόσοι από τους ανθρώπους που βλέπεις κάθε μέρα βιώνουν αυτό το δικό τους παρανοϊκό σενάριο. Πόσοι από αυτούς τους κουστουμάτους ανθρώπους που σου σφίγγουν χαμογελαστοί το χέρι στο γραφείο ή σε ένα job interview είναι εκκολαπτόμενοι ψυχοπαθείς;

Αν και είναι ένα αιματηρό θρίλερ, προσκαλεί τον θεατή να το αντιμετωπίσει με χιούμορ. Η σκηνοθέτιδα Marry Harron, πατώντας στα βήματα του βιβλίου, διατήρησε αρκετά τη κωμική νότα στον Psycho Killer πρωταγωνιστή, ρόλο που αψεγάδιαστα εκτέλεσε ο Christian Bale- ακόμα και αν δεν ήταν η πρώτη επιλογή για το ρόλο. Θα δείτε φόνο με τη συνοδεία μιας κριτικής δίσκου από τον ίδιο τον Bateman, με απίστευτες τεχνικές λεπτομέρειες- αν δεν είναι αυτό κωμικό, δεν ξέρω τι είναι.

Πέρα από τον Bale- που μετά από αυτήν την ταινία έκανε το peak του για να ανέβει σιγά σιγά στη λίστα με τους πιο καταξιωμένους ηθοποιούς της γενιάς του- η ταινία περιλαμβάνει all star cast, Josh Lucas, Justin Theroux, Chloë Sevigny, Reese Witherspoon, μεταξύ αυτών που δεν ανέφερα μέχρι τώρα. 

Εκ των υστέρων- 23 χρόνια μετά, οπότε πήρα απόφαση να την δω κι εγώ - δεν καταλαβαίνω γιατί δίχασε τόσο κοινό και κριτικούς. 

Eνώ ο ίδιος ο Phil Collins, στον οποίο γίνεται ειδική μνεία στην ταινία, δεν διάβασε ποτέ το αρχικό βιβλίο American Psycho γιατί δεν συμφωνούσε με το βίαιο και ψυχοπαθή χαρακτήρα, αλλά βρήκε την ταινία πολύ αστεία, ο ίδιος ο συγγραφέας του βιβλίου Bret Easton Ellis είπε πως «δεν χρειαζόταν να έχει φτιαχτεί», άποψη που και άλλοι συμμερίστηκαν. Βεβαίως, το βιβλίο του Ellis, γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο και με μια λεπτομερή, κινηματογραφική αφηγηματικότητα, παραμένει μια από τις πιο εμβληματικές λογοτεχνικές καταγγελίες της νεοσυντηρητικής, «γιάπικης» Αμερικής στα τέλη του 20ου αιώνα.  Αλλά η ταινία έχει την αυτοτέλεια και τη μοναδικότητά της.

Εντάξει, στις αρχές της νέας χιλιετίας ήταν πιο κατακριτέα η τόσο ωμή βία, ο κυνισμός, οι μυριάδες ψυχικές ασθένειες από τις οποίες φαίνεται να πάσχει ο Bateman και η απομυθοποίηση του λευκού παντοδύναμου άνδρα.

 Aλλά με τα χρόνια, αποκτήσαμε περισσότερη εξοικείωση με όλα αυτά και η ταινία κέρδισε επάξια μια θέση στα καλύτερα θρίλερ όλων των εποχών, και στην pop και meme κουλτούρα (κυρίως η σκηνή με τον Patrick να περπατά σαν σε πασαρέλα φορώντας τα ακουστικά του ακούγοντας το Walking on Sunshine).