''Στροφή'' aka Choose Life!

 

Βασικά, καλησπέρα σας! 1993 και ο Irvine Welsh δημοσιεύει το μυθιστόρημα του Trainspotting. Ο Γιάννης Δαλιανίδης, το 1982, κυκλοφορεί την «Στροφή», κόβει 177.306 εισιτήρια, φέρnοντας τα ναρκωτικά της Ελλάδας του ΄80 στην 6η θέση από τις 48 ταινίες της σεζόν. 

Μια παρέα 4 φίλων-ζευγαριών επαναστατεί, θέλοντας να σπάσει τις αλυσίδες της επαρχίας του Ναυπλίου, βάζει αφετηρία στην ανέμελη ζωή με έδρα την Αθήνα. Η Χαρούλα (Λία Ρακά), γόνος μιας νεόπλουτης οικογένειας, δέχεται καθημερινά την καταπίεση του αυταρχικού πατέρα της (Νίκος Κούρος), έναν πατέρα που φωνάζει και μπαίνει σφήνα στις εφηβικές ανάγκες της κόρης του, και μία μάνα που βάζει πλάτες στο κακό, άλλοτε σιωπώντας και άλλοτε με λόγια που τα ακούς και το άδικο που σε πνίγει γίνεται χώμα να σε σκεπάσει. 

Η Στέφη (Σοφία Αλιμπέρτη) είναι ένα κορίτσι-αλητάκι. Μεγαλωμένη «ελεύθερα», έχει αυτή το πάνω χέρι στη ζωή της, κατά πως φαίνεται από πάντα. Η μάνα της, αδιάφορη παίζει χαρτιά, χάνοντας τις ώρες, ώσπου πρέπει να ακούσει την πόρτα για να θυμηθεί πως έχει και μια κόρη. «Έφαγες τίποτα έξω; Γιατί εδώ ό,τι υπήρχε το φάγαμε εμείς.» Έφαγαν τα πάντα, το πιάτο το φαΐ, την αθωότητα του παιδιού της, την ξεγνοιασιά, και τι έμεινε στην Στέφη για να γεμίσει το στομάχι, το μυαλό, το κενό μέσα της; Τα χάπια που κατεβάζει, και μάλιστα με την ευχή της μάνας της.

Τριγυρίζουν τις ντισκοτέκ τα κορίτσια, πίνουν, βρίζουν, χορεύουν και οδηγούν τις ζωές τους, γιατί κανείς άλλος δεν βρέθηκε να το κάνει για αυτές, γιατί το «θα κάνεις αυτό που σε λέω εγώ» είναι έλεγχος και όχι διαπαιδαγώγηση. Έτσι, μαζί με τα αγόρια τους, Πέτρο (Νίκος Παπαδόπουλος) και Αργύρη (Σωκράτης Αλαφούζος), το σκάνε για να γλιτώσουν απ’ του λύκου τα δόντια, πέφτοντας σιγά-σιγά στα αγκάθια της ζούγκλας. 

Το ότι έχουμε να κάνουμε με άβγαλτα παιδάκια κάνει Μπαμ. Ντίσκο, κλεμμένα αυτοκίνητα, ντίσκο, φτηνά ξενοδοχεία, ντίσκο, τσιγάρα, ώσπου δεν υπάρχουν λεφτά για δωμάτιο, ούτε για τσιγάρα, ούτε για ντίσκο. Δεν έχουν δουλέψει ποτέ στην ζωή τους, στοχεύουν, με ρίζες μικροαστικής τάξης, σε γάμο και παιδιά, κυνηγώντας πάντα την εύκολη λύση. Η ανάγκη για ελευθερία, γίνεται ανάγκη για επιβίωση. Ληστείες και μπαρ. Το νοίκι τρέχει, οι μπάτσοι τρέχουν πίσω απ’ τα αγόρια, τα λιγούρια  πίσω απ’ τα κορίτσια. Τρέχει και ο Πάνος (Πάνος Μιχαλόπουλος) με την μηχανή του στους αγώνες μότοκρος, όπου γνωρίζει την Νταίζη (Χαρούλα) και εκείνη του δείχνει τη σκληρότητα του κόσμου. Στα βενζινάδικα για φέρμα, στα μπαρ για ψωνιστήρι, εκεί η παρέα πίστευε θα χτίσει το μέλλον της. Εύκολα, αφού ξέρουν πολλά καλά στέκια. Τη ζωή θα φοβόντουσαν; Όχι βέβαια! Τη ζωή την έφαγαν με το κουτάλι, ή την έβρασαν και τη σούταραν. 

Ο Δαλιανίδης στρέφει τα φώτα στην αντίθεση της Ελλάδας του ’80. Η μέση ελληνική οικογένεια δίνει σημασία σε ό,τι δευτερεύον, ερχόμενη σε ρήξη με τα παιδιά της που επαναστατούν με μέσο οτιδήποτε θα προκαλέσει, θα παραβεί το νόμο, τη τάξη, την οικογένεια, η οποία προσπαθεί να τους στρώσει στο μεροκάματο, στα μπουζούκια, στο σκαρπίνι, στις σαμπάνιες. Παιδιά που προτιμούν τα σκισμένα τζιν, τα μακριά μαλλιά, τις 1000αρες μηχανές, τις κόντρες και το ξύλο. Κυριακή πρωί έχει εκκλησία και το βράδυ χορό υπό τις λάμψεις της ντισκομπάλας. Στους δρόμους καμάκι, τσιγάρα και… ναρκωτικά.


Πως θα βάλεις το χαλινάρι σε ένα ατίθασο πουλάρι; Πως θα το κουμαντάρεις, όταν το κύριο που κάνει καλύτερα είναι να φέρνει αντίρρηση, να είναι ανυπάκουο; Όταν ψάχνεται ο δρόμος για την ελευθερία στους δρόμους της ασφάλτου, τα παιδιά κατρακυλούν από την κορυφή των αμμόλοφων στο πάτο της άσπρης σκόνης. Χορεύουν στα ντουμάνια και τσουβαλιάζονται σε μία σκέψη. Πως θα ξεφύγω; «Οι μπάτσοι πουλάνε την πρέζα» και ο Δαλιανίδης τους πουλάει στεγνά στην μεγάλη οθόνη. Στεγνά τρέμουν και τα παιδιά στα πεζοδρόμια και στα δωμάτια με τους χάρτινους τοίχους, ώσπου να τραβήξει η ζωή τους το τελευταίο χαρτί. Σηκώνουν τα μανίκια, πέφτει ο Άσος και μένει κενή η θέση για την ασημένια σφήκα, μέχρι να πουλήσουν και την ίδια τους τη μάνα.

Η ζωή των νέων στην Ελλάδα των ‘80s πήρε την στροφή με στραβοτιμονιά. Το σκηνοθετικό παιχνίδι του Δαλιανίδη ποντάρει στην αντίθεση. Πλούσιοι και φτωχοί, ενωμένοι στη σκιά των ναρκωτικών, να τους χωρίζει και πάλι η ίαση. Οι νέοι ψάχνουν διαφυγή από το ψέμα. Και τι βρίσκουν; Τελικά, η αλήθεια βρίσκεται στην κοινωνική τάξη, στη ζαπρέ ή στους Sex Pistols; «Πρέζες υπάρχουν πολλές, δεν είναι μόνο η Ηρωίνη, αλλά η Ηρωίνη σκοτώνει.» Γκέγκε;

0 comments