Το Taste of Cherry του Abbas Kiarostami αποτελεί μια μινιμαλιστική κινηματογραφική εμπειρία η οποία εξερευνά με στοχαστικό τρόπο θέματα υπαρξισμού, της ανθρώπινης φύσης, τη ζωής και του θανάτου. Η ταινία μας οδηγεί σε ένα διαλογιστικό ταξίδι μέσα από το οποίο παρακολουθούμε την κρίση ενός ανθρώπου και την προσπάθειά του να αναζητήσει το νόημα της ύπαρξής του. Το συγκρατημένο στιλ και η βαθιά θεματολογία της, την καθιστούν μια από τις πιο αινιγματικές δημιουργίες του σύγχρονου κινηματογράφου. Το Taste of Cherry κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών από κοινού με το The Eel του Shōhei Imamura.

Η πλοκή είναι φαινομενικά απλή: Ο κύριος Badii, τον οποίο υποδύεται ο Homayoun Ershadi, γυρίζει με το αυτοκίνητό του την έρημο ύπαιθρο της Τεχεράνης με σκοπό να βρει κάποιον πρόθυμο να θάψει το νεκρό του σώμα αφού βάλει τέλος στη ζωή του. Στη διάρκεια της ταινίας, ο πρωταγωνιστής συναντά ανθρώπους από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα -έναν νεαρό στρατιώτη, έναν ιεροδιδάσκαλο και έναν ηλικιωμένο ταριχευτή- ο καθένας από τους οποίους αντιδρά με διαφορετικό τρόπο στο αίτημά του. Με αυτές τις αλληλεπιδράσεις γίνονται αντιληπτές οι ανόμοιες στάσεις της κοινωνίας απέναντι στον θάνατο, τη συμπόνια και την ηθική.

Οι χαρακτήρες που συναντά ο πρωταγωνιστής χρησιμεύουν ως φιλοσοφικά αντίβαρα στην απελπισία του. Ο νεαρός στρατιώτης είναι φοβισμένος και απρόθυμος να βοηθήσει, ενσαρκώνοντας την αθωότητα και τον φόβο της θνητότητας. Ο ιεροδιδάσκαλος κάνει έκκληση σε θρησκευτικούς και ηθικούς συλλογισμούς, επιχειρώντας να αποτρέψει τον Badii να αυτοκτονήσει, επικαλούμενος πνευματικές συνέπειες. Τέλος, η πραγματιστική προοπτική του ταριχευτή δημιουργεί μια αχτίδα ελπίδας. Μοιράζεται μαζί του ένα απλό αλλά βαθύ ανέκδοτο για τις μικρές χαρές της ζωής, όπως το να απολαμβάνει κανείς τη γεύση των κερασιών, με σκοπό να κατευνάσει τις αρνητικές σκέψεις του Badii.

Μία από τις πιο συναρπαστικές πτυχές της ταινίας είναι η ασάφειά της. Ο Kiarostami δεν εμβαθύνει στους λόγους πίσω από την απόφαση του Badii να βάλει τέλος στη ζωή του. Αυτή η έλλειψη επεξήγησης αναγκάζει το κοινό να επικεντρωθεί στα υπαρξιακά ερωτήματα που εγείρονται από την υπόθεση και όχι στις ιδιαιτερότητες των περιστάσεων του χαρακτήρα. Κρατώντας την κρίση και αποφεύγοντας το μελόδραμα, η ταινία καλεί τους θεατές να αναλογιστούν τις δικές τους αντιλήψεις για τη ζωή και τον θάνατο.

Η σκηνοθεσία του Kiarostami χαρακτηρίζεται από τη μινιμαλιστική προσέγγισή του. Η κάμερα συχνά καθυστερεί σε μεγάλες λήψεις των άγονων αλλά εντυπωσιακών τοπίων, τονίζοντας την απομόνωση και την εσωτερική πάλη του πρωταγωνιστή. Η χρήση του φυσικού φωτός και των μη επαγγελματιών ηθοποιών προσδίδει στην ταινία μια αυθεντικότητα σαν ντοκιμαντέρ, θολώνοντας με αυτόν τον τρόπο τα όρια μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας. Το καδράρισμα του Kiarostami είναι σκόπιμο, καθώς τοποθετεί συχνά τον Badii μπροστά από ένα απέραντο και έρημο σκηνικό, υπογραμμίζοντας οπτικά τη μοναξιά και την απελπισία του.

Το κλείσιμο της ταινίας είναι ιδιαίτερα αινιγματικό. Μετά από μια τεταμένη και ήσυχη συσσώρευση των τελευταίων στιγμών του Badii, η οθόνη κόβει απότομα σε πλάνα από τα παρασκήνια του καστ και του συνεργείου. Αυτή η μετα-κινηματογραφική επιλογή σπάει την ψευδαίσθηση της αφήγησης, ωθώντας τους θεατές να αναλογιστούν την τεχνοτροπία της κινηματογραφικής παραγωγής και την αλληλεπίδραση μεταξύ πραγματικότητας και μυθοπλασίας. Για κάποιους αυτό το τέλος είναι μια τρομακτική αναστάτωση, ενώ για άλλους είναι μια ποιητική υπενθύμιση του κύκλου της ζωής. Το Taste of Cherry δεν είναι ταινία για όλους. Ο αργός ρυθμός, ο αραιός διάλογος και η ανοιχτή αφήγηση απαιτούν υπομονή και χρόνο. Ωστόσο, για όσους θέλουν να βυθιστούν στον στοχαστικό ρυθμό του, προσφέρει μια πλούσια εμπειρία. Μέσα από την απλότητα και το βάθος του, το δημιούργημα του Kiarostami χρησιμεύει ως ένας διαχρονικός διαλογισμός για την ανθρώπινη ύπαρξη, προτρέποντάς μας να βρούμε ομορφιά και νόημα ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής μας!

“Every problem has its solution. But if you don’t talk, no one can help you.”