Το Πρόσωπο ενός Άλλου: Ένας αλληλένδετος διάλογος μεταξύ τέχνης φιλοσοφίας & κοινωνιολογίας
Η ταινία «Το Πρόσωπο ενός Άλλου» (1966) του Χιρόσι Τεσιγκαχάρα, βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Κόμπο Άμπε, αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά δείγματα του avant-garde κινηματογράφου της Ιαπωνίας. Μέσα από την ιστορία ενός άντρα που αλλάζει πρόσωπο μετά από σοβαρό ατύχημα, η ταινία διερευνά την ταυτότητα, την κοινωνική αναγνώριση και την αισθητική διάσταση του προσώπου, με έναν τρόπο που εντάσσει την τέχνη, τη φιλοσοφία και την κοινωνιολογία σε έναν αλληλένδετο διάλογο.
Η μάσκα, αποτελεί διαβατήριο για την επανένταξη του άντρα στην κοινωνία.
Πράξεις που έκανε πριν και τον κοιτούσαν με απέχθεια, πλέον περνάνε απαρατήρητες. Βιώνει ένα παράδοξο φαινόμενο, καθώς η κοινωνία τον βλέπει ως «άλλον».
Αναδεικνύει τον ετεροκαθορισμό του ανθρώπου υπό το βλέμμα του «Άλλου». Η ρευστοποίηση της ταυτότητας λαμβάνει σάρκα και οστά, δείχνοντας μπορεί από αντικείμενο θέασης να γίνει υποκείμενο διαπραγμάτευσης.
Στην ταινία εμφανίζεται μια κοπέλα, με εγκαύματα στο πρόσωπο, που δεν γίνεται σαφές τι ρόλο επιτελεί. Φαίνεται πως η κοπέλα η κοπέλα λειτουργεί ως αντανάκλαση του αρχικού εαυτού του ήρωα, αλλά και ως υπενθύμιση των κοινωνικών περιορισμών που το τραυματισμένο πρόσωπο φέρνει στην καθημερινή ζωή.
Η αισθητική προσέγγιση της ταινίας είναι στενά συνδεδεμένη με την ιδέα του προσώπου όπως την αναλύει ο Γκέοργκ Ζίμελ. Ο Ζίμελ θεωρεί ότι το πρόσωπο αποτελεί κοινωνικό και αισθητικό αντικείμενο· είναι το σημείο όπου το ατομικό και το κοινωνικό συγκρούονται και αλληλεπιδρούν. Το πρόσωπο δεν είναι μόνο βιολογική οντότητα αλλά αλληγορία της προσωπικής ταυτότητας, και ταυτόχρονα μέσο κοινωνικής επικοινωνίας.
Το αισθητικό στοιχείο είναι το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα της ταινίας. Η εστίαση στα κοντινά πλάνα του προσώπου, οι ψυχροί χώροι, η αργή ρυθμολογία και η ασπρόμαυρη φωτογραφία δημιουργούν μια έντονη αίσθηση αποξένωσης. Το πρόσωπο δεν είναι απλώς βιολογικό χαρακτηριστικό· γίνεται αντικείμενο παρατήρησης, μέσο επικοινωνίας και αισθητικό έργο από μόνο του.
Η αισθητική της ταινίας είναι άμεσα συνδεδεμένη με το avant-garde πνεύμα: η αφήγηση είναι αργή, αποστασιοποιημένη και παρατηρητική. Η εστίαση στην εικόνα, τις εκφράσεις και την κίνηση των ματιών επιτρέπει στον θεατή να βιώσει τη διαδικασία της ταυτότητας όχι μόνο ως λογικό ερώτημα αλλά ως αισθητική εμπειρία.



0 comments