Μέσα σε μια ζεστή και συγκινητική ατμόσφαιρα και με πρωταγωνιστές τα ντοκιμαντέρ, τους σκηνοθέτες και τους ήρωες των ταινιών τους, απονεμήθηκαν το μεσημέρι της Κυριακής 15 Μαρτίου 2026 τα βραβεία του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Ο παρουσιαστής Βασίλης Τερζόπουλος, υπεύθυνος Συντονισμού του Ελληνικού Προγράμματος, καλωσόρισε το κοινό στην τελετή απονομής, σημειώνοντας ότι «σε μια δύσκολη συγκυρία για την περιοχή μας και όλο τον πλανήτη, η Θεσσαλονίκη έγινε για ακόμα μία φορά το επίκεντρο προβολής της αλήθειας γύρω μας, της αλήθειας που έχουμε πραγματικά ανάγκη» και σημείωσε ότι το Φεστιβάλ τιμά όλους εκείνους που καταγράφουν και μας μεταφέρουν αυτή την αλήθεια.

Τρεις ταινίες βραβεύτηκαν με τους Χρυσούς Αλέξανδρους των διαγωνιστικών τμημάτων. Τον Χρυσό Αλέξανδρο του Διεθνούς Διαγωνιστικού απέσπασε το ντοκιμαντέρ Λύτρωση του Μίχαου Μάρτσακ, το οποίο μπαίνει αυτόματα στη λίστα προεπιλογής για το επόμενο Βραβείο Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ. Τον Χρυσό Αλέξανδρο του διαγωνιστικού τμήματος Newcomers κέρδισε το ντοκιμαντέρ Δεν κοστίζει τίποτα της Μαίρης Μπουλή, ενώ τον Χρυσό Αλέξανδρο του διαγωνιστικού τμήματος Film Forward απέσπασε η ταινία Dear Future της Χριστιάνας Χειραναγνωστάκη.

ΒΡΑΒΕΙΑ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΥ 

Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης παρουσιάζει ένα Διεθνές Διαγωνιστικό πρόγραμμα, όπου δεκατέσσερις ταινίες άνω των 70 λεπτών διαγωνίζονται για τον Χρυσό Αλέξανδρο και τον Αργυρό Αλέξανδρο. Ο Χρυσός Αλέξανδρος συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 12.000€, ενώ ο Αργυρός Αλέξανδρος συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 5.000€. 

Τα μέλη της κριτικής επιτροπής ήταν οι: Κάρολαϊν Λιμπρέσκο (επιμελήτρια, προγραμματίστρια, παραγωγός και δημιουργική διευθύντρια), Ντάνα Μπουνέσκου (μοντέζ), Γιώργος Παπαλιός (παραγωγός)

Η Κάρολαϊν Λιμπρέσκο ευχαρίστησε αρχικά την Ελίζ Ζαλαντό, τον Ορέστη Ανδρεαδάκη, τον Γιώργο Κρασσακόπουλο και την Αγγελική Πέτρου για ένα πανέμορφο φεστιβάλ που διεξήχθη στη γενέτειρα και κοιτίδα της δημοκρατίας, δηλώνοντας παράλληλα πως η αμερικανική κοινωνία δίνει αυτή τη στιγμή έναν δύσκολο αγώνα για την πρόασπιση της δημοκρατίας και της ελευθερίας. Η Ντάνα Μπουνέσκου ευχαρίστησε κι αυτή με τη σειρά της το Φεστιβάλ και τους ανθρώπους του και έπλεξε το εγκώμιο του Γιώργου Παπαλιού (που αναχώρησε νωρίτερα σήμερα από τη Θεσσαλονίκη), με τον οποίο μοιράστηκαν το έργο της κριτικής επιτροπής, αναφέροντας πως αγάπησαν εξίσου όλες τις ταινίες του τμήματος. 

Ο Χρυσός Αλέξανδρος του Διεθνούς Διαγωνιστικού απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ:

Λύτρωση του Μίχαου Μάρτσακ

Σκεπτικό: Ο Χρυσός Αλέξανδρος απονέμεται σε μια ταινία που αξιοποιεί τον κινηματογράφο στο έπακρο, προσφέροντάς μας την εμπειρία να γινόμαστε ένα με την εσωτερική ζωή ενός πατέρα σε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, μετατρέποντας την απουσία σε ουσιαστική, βαθιά παρουσία.

Ο  Μίχαου Μάρτσακ, παραλαμβάνοντας το βραβείο, και αφότου ευχαρίστησε το Φεστιβάλ και την κριτική επιτροπή, ανέφερε: «Είναι μεγάλη συγκίνηση να βρίσκομαι εδώ, έναν χρόνο αφότου είχα παρουσιάσει την ταινία στο Thessaloniki Pitching Forum της Αγοράς. Ήταν μια σημαντική περίοδος για μένα γιατί τότε ήταν που οριστικοποιήσαμε τη συνεργασία μας με τους Γάλλους παραγωγούς της ταινίας. Ονειρευόμουν ότι θα γυρίσω εδώ για να παρουσιάσω την ταινία και είμαι τόσο χαρούμενος που αυτό συνέβη. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Ντάνιελ, που απεικονίζεται στο ντοκιμαντέρ, ο οποίος υπέστη ένα σοβαρό ατύχημα στην πλάτη πρόσφατα, και γι’ αυτό δεν μπόρεσε να έρθει στη Θεσσαλονίκη. Τον ευχαριστώ που μου επέτρεψε να διηγηθώ την ιστορία της οικογένειάς του, όπως επίσης ευχαριστώ θερμά και όλο το συνεργείο της ταινίας για την υπέροχη συνεργασία μας». 

Ο Αργυρός Αλέξανδρος του Διεθνούς Διαγωνιστικού απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ:

Πουλιά του πολέμου των Τζανάι Μπούλος και Αμπντ Αλκάντερ Χάμπακ

Σκεπτικό: Ο Αργυρός Αλέξανδρος απονέμεται σε μια ταινία για τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι απλοί πολίτες στην προστασία της ανθρωπιάς μας, στην προάσπιση της δημοκρατίας και στην επιμονή στην αγάπη απέναντι στην αδιάλλακτη βία, το διάχυτο μίσος και τον πόλεμο.

Ο Αμπντ Αλκάντερ Χάμπακ ευχαρίστησε το Φεστιβάλ και την κριτική επιτροπή για αυτή την ύψιστη τιμή, αναφέροντας πως η συγκεκριμένη ταινία υπήρξε για εκείνον, αλλά και για τη σύντροφό του, την Τζανάι Μπούλος, μονοπάτι και προορισμός στη ζωή, καθώς απεικονίζει διάφορους κύκλους της ζωής τους εν μέσω πολεμικών συρράξεων, αλλά και το πώς ο πόλεμος διαμόρφωσε την κοινή τους διαδρομή τόσο στη ζωή όσο και στην τέχνη. 

Ειδικές Μνείες απονεμήθηκαν στα ντοκιμαντέρ:

Η ομορφιά των σφαλμάτων του Γιούκα Κάρκαϊνεν

Σκεπτικό: Ο σκηνοθέτης και οι συνεργάτες του ενεργοποιούν ευαίσθητες κεραίες, φωτίζοντας την τρυφερότητα που κρύβεται σε μικρές στιγμές και στα κρυφά μεσοδιαστήματα του υπαρξιακού τίποτα.

Το βραβείο παρέλαβε ο παραγωγός Γιούχα Λοπόνεν, ο οποίος ευχαρίστησε το Φεστιβάλ και την κριτική επιτροπή και εκ μέρους του σκηνοθέτη Γιούκα Κάρκαϊνεν. Μάλιστα ως ένδειξη εκτίμησης και ευγνωμοσύνης, απήγγειλε μια διασκευασμένη βερσιόν του θρυλικού τραγουδιού «Χίλια μύρια κύματα» των Γιάννη Μαρκόπουλου και Νίκου Ξυλούρη, με στίχους προσαρμοσμένους στην πόλη της Θεσσαλονίκης και το Φεστιβάλ. 

Γύρω από τον παράδεισο της Γιούλια Λόξινα

Σκεπτικό: Επιβραβεύουμε την επιμονή μιας ομάδας νεαρών κινηματογραφιστών, οι οποίοι, διά της οξυδερκούς παρατήρησης και της αντιπαράθεσης διαφορετικών αφηγήσεων, αναδεικνύουν τις απολύτως σύγχρονες, αλλά και πανάρχαιες, εκφάνσεις του παγκόσμιου φασισμού και της αποικιοκρατίας. 

Η Γιούλια Λοξίνα δήλωσε ευγνώμων και ενθουσιασμένη για το βραβείο, δηλώνοντας πως πρόκειται για το επιστέγασμα μιας δουλειάς τεσσάρων ετών, στη διάρκεια των οποίων ταξιδέψαμε πολλές φορές στην Παραγουάη για να κινηματογραφήσουμε αυτή την κοινότητα των Ευρωπαίων ανατρεπτικών ουτοπιστών, σε ένα εγχείρημα που εκτός από αμιγώς κινηματογραφικό λειτούργησε και ως ένας τρόπος για να αποτυπώσουμε τις μεταβολές και τις σαρωτικές αλλαγές του κόσμου μας, προκειμένου να μην εκπλαγούμε από τις εξελίξεις που μας αναμένουν. 

ΒΡΑΒΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΥ NEWCOMERS

Δεκατέσσερις ταινίες άνω των 50 λεπτών, τις οποίες υπογράφουν νέοι δημιουργοί, διαγωνίζονται για τον Χρυσό Αλέξανδρο «Δημήτρης Εϊπίδης» και τον Αργυρό Αλέξανδρο. Το βραβείο Χρυσός Αλέξανδρος «Δημήτρης Εϊπίδης» συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10.000€, ενώ ο Αργυρός Αλέξανδρος συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 4.000€.

Τα μέλη της κριτικής επιτροπής ήταν οι: Μέλοντι Γκίλμπερτ (σκηνοθέτρια ντοκιμαντέρ και εκπαιδευτικός), Φαραχνάζ Σαριφί (σκηνοθέτρια και μοντέζ), Χρύσα Τζελέπη (σκηνοθέτρια ντοκιμαντέρ)

Αρχικά τον λόγο πήρε η Μέλοντι Γκίλμπερτ, η οποία αναφέρθηκε στην ευχάριστη εμπειρία μιας γυναικείας κριτικής επιτροπής, με μέλη από τρεις διαφορετικές χώρες, δηλώνοντας πως οι προσευχές όλων είναι με τον δοκιμαζόμενο λαό του Ιράν. Από την πλευρά της, η Χρύσα Τζελέπη συμφώνησε με τα λεγόμενα της Μέλοντι Γκίλμπερτ, εκφράζοντας την ευχή για ειρήνη σε όλο τον κόσμο, καθώς οι πόλεμοι επηρεάζουν όλο τον πλανήτη και όχι μόνο τις χώρες και τους ανθρώπους που πλήττονται άμεσα. Όσο για τη Φαραχνάζ Σαριφί, ευχαρίστησε τα δύο υπόλοιπα μέλη της για την αναφορά στο Ιράν, εκφράζοντας παράλληλα τη ευγνωμοσύνη και τη χαρά της για την παρουσία της στη Θεσσαλονίκη με αυτόν τον τιμητικό ρόλο. 

Ο Χρυσός Αλέξανδρος «Δημήτρης Εϊπίδης» του διαγωνιστικού Newcomers απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ:

Δεν κοστίζει τίποτα της Μαίρης Μπουλή

Σκεπτικό: Μια ευαίσθητη κινηματογραφική εξερεύνηση μιας νέας γυναίκας, η οποία προσπαθεί να πάρει στα χέρια της τον έλεγχο του ίδιου της του σώματος. Σε κάθε βήμα της διαδρομής βλέπουμε τη δημιουργό να φέρνει στην επιφάνεια χαμηλόφωνες αλλά συγχρόνως πανίσχυρες στιγμές. Ένα ταξίδι από την αθωότητα στην κατανόηση του πώς να προστατέψει και να φροντίσει το σώμα της, παρά την αδιαφορία του ιατρικού συστήματος. 

Η σκηνοθέτρια Μαρία Μπουλή ανέβηκε στη σκηνή, μαζί με την πρωταγωνίστρια του ντοκιμαντέρ Δανάη Παπαδάκη και τη διευθύντρια φωτογραφίας Ασημίνα-Λυδία Διονυσοπούλου, και αφότου ευχαρίστησαν το Φεστιβάλ και την κριτική επιτροπή για το βραβείο διάβασαν επιστολή της οργάνωσης Filmmakers for Palestine, αναφέροντας παράλληλα πως στο πλαίσιο μιας δυσχερούς παγκόσμιας συγκυρίας οι ίδιες γύρισαν μια ταινία για τη βία που υπόκεινται οι γυναίκες στα ίδια τους τα σώματα. 

Ο Αργυρός Αλέξανδρος του διαγωνιστικού Newcomers απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ:

Ψηφιακοί σύντροφοι της Τζούγουα Λιανγκ

Σκεπτικό: Σε μια εποχή όπου παρατηρείται έλλειμμα οικειότητας και ανθρώπινης επαφής, η ταινία φανερώνει έναν νέο τρόπο να ζεις και να αγαπάς, συνυφαίνοντας δεξιοτεχνικά ιστορίες για τη μοναξιά, τις κοινωνικές προσδοκίες για τις γυναίκες και την πραγματικότητα των ψηφιακών σχέσεων. Μας κέρδισε η γεμάτη ενσυναίσθηση και δίχως επικριτική διάθεση προσέγγιση των σκηνοθετών απέναντι σε αυτό το αμφιλεγόμενο ζήτημα. 

ΒΡΑΒΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΥ FILM FORWARD

To διαγωνιστικό πρόγραμμα Film Forward περιλαμβάνει δέκα ταινίες άνω των 45 λεπτών, οι οποίες πειραματίζονται με τη φόρμα και τη μέθοδο της ταινίας τεκμηρίωσης. Οι ταινίες διαγωνίζονται για τον Χρυσό Αλέξανδρο, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 6.000€, και τον Αργυρό Αλέξανδρο, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000€. 

Τα μέλη της κριτικής επιτροπής ήταν οι: Αλμπέρτο Βαλβέρδε (υπεύθυνος προγράμματος και συντονιστής του ECAM Forum), Αικατερίνη Γεγησιάν (εικαστικός), Σάντρα Πίρες (αρχιτέκτονας και προγραμματίστρια ταινιών)

Η Αικατερίνη Γεγησιάν ευχαρίστησε το Φεστιβάλ για την τιμή και τη φιλοξενία, τονίζοντας παράλληλα πως η κριτική επιτροπή εκτίμησε όλες τις ταινίες του τμήματος για τις προθέσεις, τα κίνητρα, την προσπάθεια και το ταλέντο που επέδειξαν οι δημιουργοί τους. Από την πλευρά της, η Σάντρα Πίρες εξήρε το υψηλό επίπεδο του τμήματος και ευχαρίστησε θερμά το Φεστιβάλ και τους ανθρώπους του. 

Ο Χρυσός Αλέξανδρος του διαγωνιστικού τμήματος Film Forward απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ:

Dear Future της Χριστιάνας Χειραναγνωστάκη

Σκεπτικό: Για τη συστηματική διερεύνηση των αρχείων ως δυτικών αποικιακών δομών και τη μορφολογική σύνδεση αποσπασμάτων στη σημερινή στιγμή της υπεροπτικοποίησης.

Η Χριστιάνα Χειραναγνωστάκη ευχαρίστησε συγκινημένη το Φεστιβάλ και την κριτική επιτροπή για τη μεγάλη τιμή της βράβευσης. Μαζί της ανέβηκε και ο παραγωγός Γιώργος Τσούργιαννης, ο οποίος ευχαρίστησε αρχικά το Φεστιβάλ, όλους τους φορείς που βοήθησαν στην υλοποίηση της ταινίας, όπως τον ΕΚΚΟΜΕΔ και την ΕΡΤ, αλλά και όλους τους συνεργάτες της ταινίας που δεν μπόρεσαν να είναι εκεί, μεταξύ των οποίων τον Μάνο Τζιβάκη, τον Παναγιώτη Παπαφράγκο, τον Μιχάλη Κωνσταντή και τον Άρη Αθανασόπουλο.   «Είναι μεγάλη χαρά που βρίσκομαι ξανά εδώ για μια ταινία που είχαμε αρχικά παρουσιάσει στα Docs in Progress της Αγοράς. Είμαι ευτυχής που συνόδευσα τη Χριστιάνα Χειραναγνωστάκη σε αυτό το ταξίδι, και θα συνεχίσουμε να πορευόμαστε μαζί και στις επόμενες ταινίες της» κατέληξε σχετικά. 

Ο Αργυρός Αλέξανδρος του διαγωνιστικού τμήματος Film Forward απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ:

Στάθμη των Κάρλος Μόρα Φουέντες και Άννα Μπέρκχοφ

Σκεπτικό: Για το δώρο της οπτικής του ποίησης και για το ότι δίνει μορφή στην τρυφερότητα που νιώθουμε όταν ερχόμαστε σε επαφή με τη φύση.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΥ IMMERSIVE: ALL AROUND CINEMA

Το διαγωνιστικό τμήμα Immersive του 28ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αγκαλιάζει δημιουργίες που αξιοποιούν τις πιο σύγχρονες νέες τεχνολογίες για να παρουσιάσουν διαφορετικές όψεις μιας εκτεταμένης πραγματικότητας, ξεπερνώντας τα κινηματογραφικά είδη και βυθίζοντας τον θεατή σε μια διαδραστική εμπειρία. Ο Χρυσός Αλέξανδρος του τμήματος Immersive συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο ύψους 2.000 ευρώ.

Τα μέλη της κριτικής επιτροπής ήταν οι: Κάρλα Ναβάρο (διοργανώτρια φεστιβάλ), Νίκος Παπαγεωργίου (δρ. Ιστορίας Τέχνης και αρχαιολόγος), Άβινας Τσάνγκα (creative technologist)

Ο Χρυσός Αλέξανδρος του διαγωνιστικού τμήματος Immersive: All Around Cinema απονεμήθηκε στην ταινία:

Ένα άλλο μέρος του Ντομένικο Σίνγκα Πεντρόλι

Σκεπτικό: Έπειτα από αρκετές μέρες αποτίμησης και συζήτησης, αξιολογήσαμε κάθε συμμετοχή στα πεδία της αρχικής σύλληψης, της αφήγησης και της χρήσης του immersive μέσου. Η κριτική επιτροπή με χαρά απονέμει τον Χρυσό Αλέξανδρο του διαγωνιστικού τμήματος Immersive: All around Cinema στην ταινία Ένα άλλο μέρος του Ντομένικο Σίνγκα Πεντρόλι. Ένα έργο με εκτόπισμα, καθώς διερευνά ένα σύγχρονο ζήτημα κοινωνικής σημασίας, ενώ παράλληλα αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητες του μέσου. Το ηχητικό και οπτικό του σκέλος, όπως και οι επιμελώς δομημένες διαδράσεις του, τίθενται σε άρτια και ισορροπημένη εφαρμογή και αλληλοϋποστηρίζονται, παρασέρνοντας το κοινό σε μια εμπειρία που κανένα άλλο μέσο, και με κανέναν τρόπο, δεν θα μπορούσε να προσφέρει: πρόκειται για μια αληθινά υποδειγματική XR δημιουργία.