Η Ελληνική Ψυχαναλυτική Εταιρεία διοργανώνει, για ενδέκατη χρονιά, σειρά κινηματογραφικών προβολών με τίτλο «Σινεμά με τον Φρόυντ». Ο φετινός κύκλος πραγματοποιείται και πάλι σε συνεργασία με τον Κινηματογράφο Τριανόν.

Παρακολουθούμε ταινίες του κλασικού και σύγχρονου κινηματογράφου, με μεγάλη καλλιτεχνική αξία. Η ψυχαναλυτική ματιά, επιχειρεί να αναδείξει τη σύνδεση πλευρών της εσωτερικής και της εξωτερικής πραγματικότητας, μέσα από τα αλληλένδετα στοιχεία της μορφής και του περιεχομένου της ταινίας που διακινούν το ενδιαφέρον μας. Μετά το πέρας κάθε προβολής, το κοινό έχει την ευκαιρία να παρακολουθεί, αλλά και να συμμετέχει στη συζήτηση ψυχαναλυτών με ανθρώπους της τέχνης και των επιστημών, ώστε να συναντηθούν, μέσω του διαλόγου, οι διαφορετικοί τρόποι ερμηνείας και απόλαυσης της κινηματογραφικής εμπειρίας. 

Το κεντρικό θέμα των επτά ταινιών διαφορετικών εποχών και προσεγγίσεων, που θα παρακολουθήσoυμε αυτή τη χρονιά, μετά το θέμα του κακού, του έρωτα και του ναρκισσισμού των προηγούμενων κύκλων, είναι η Μετουσίωση.

Η μετουσίωση θα μπορούσε να ορισθεί ως μία ψυχολογική και φιλοσοφική διεργασία μέσα από την οποία πρωτόγονες και κοινωνικά μάλλον μη αποδεκτές διαθέσεις και λειτουργίες, μετατρέπονται σε δημιουργικούς και μεγάλης αξίας σκοπούς. 

Σύμφωνα με τον Freud, μετουσίωση είναι η “δυνατότητα αντικατάστασης ορισμένων στόχων, κατά βάση σεξουαλικών, από άλλους που δεν είναι σεξουαλικοί, αλλά παραμένουν ψυχικά συγγενείς των αρχικών”.  

Με την μετουσίωση θα συνδεθούν η έννοια και η πράξη του πολιτισμού και οι δημιουργίες στον χώρο της επιστήμης και της τέχνης, αλλά και με τις απαγορεύσεις. Ένας όρος της μεταβολής από την οποία προέρχεται η μετουσίωση, είναι η αποδοχή ενός αρχικού περιορισμού σημαντικών απολαύσεων και ικανοποιήσεων. Των απολαύσεων και των ικανοποιήσεων ενός έρωτα όπως και άλλων, ίσως αντίθετων συναισθημάτων και διαθέσεων, επιθετικότητας, λύπης ή πόνου, ή ανάγκης ύπαρξης του εαυτού.

Η δημιουργία ενός έργου, μεγίστης ή ελάσσωνος αξίας, είναι μία ολοκλήρωση και μία πρόοδος. Ωστόσο υπάρχει άραγε και ποια μπορεί να είναι η θεραπευτική αξία των μετουσιώσεων; Θα θυμηθούμε ότι ο Freud αναρωτιόταν συγχρόνως εάν πολιτισμός είναι πηγή δυστυχίας. Κατά πόσο οι μετουσιώσεις μπορεί να ξεγελούν με έναν αριστουργηματικό τρόπο την αναζήτηση ή το ανεκπλήρωτο βασικών επιθυμιών και ζωτικών συνθηκών. 

Οι ταινίες που θα παρακολουθήσουμε και θα συζητηθούν στις επτά φετινές προβολές, προσεγγίζουν διάφορες διαστάσεις αυτών των ερωτημάτων. 

Ημερομηνίες προβολών 2026 - 2027

    • Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026 Όλα όσα φανταζόμαστε ως φως (All We Imagine as Light) της Payal Kapadia (113’ 2024)
    • Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2026, Ρεμπέτικο του Κώστα Φέρρη (110’, 1983)
    • Κυριακή 20 Δεκεμβρίου 2026, Ο ταχυδρόμος (il postino) του Michael Radford (108’, 1994)
    • Κυριακή 24 Ιανουαρίου 2027, Άμνετ (Hamnet) της Chloé Zhao (126’, 2025) 
    • Kυριακή 28 Φεβρουαρίου 2027, Συναιθηματική αξία (Sentimental value) του Joachim Trier (134’, 2025)
    • Kυριακή 28 Μαρτίου 2027, Πλαγίως (Sideways) του Alexander Payne (127’, 2004)
    • Κυριακή 25 Απριλίου 2027, Η παράσταση αρχίζει (All that jazz) του Bob Fosse (125’, 1979)

Ώρα έναρξης προβολών: 17.00 στον Κινηματογράφο Τριανόν (Κοδριγκτώνος 21 & Πατησίων 101).
Γενική είσοδος: 8 ευρώ
Επίσημη ιστοσελίδα: https://psychoanalysis.gr/
Προπώληση εισιτηρίων: https://www.viva.gr/tickets/festival/sinema-me-ton-froynt/  

Οργανωτική επιτροπή: Ι. Αμβραζιάδου, Α. Βαλτάς, Μ. Ζέης, Ι. Κλεώπας (συντονιστής) Μ. Παραδείση, Α. Χριστοπούλου

Το Όλα όσα φανταζόμαστε ως φως της Payal Kapadia είναι ένα λυρικό, βαθιά ανθρώπινο και ατμοσφαιρικό δραματικό φιλμ που κατέκτησε το Μεγάλο Βραβείο (Grand Prix) στο Φεστιβάλ Καννών to 2024. 

Η ιστορία ακολουθεί τρεις γυναίκες που εργάζονται ως νοσηλεύτριες στη σύγχρονη, χαοτική Βομβάη. Μια σοβαρή και προσγειωμένη προϊσταμένη νοσηλεύτρια, στοιχειωμένη από την απουσία του συζύγου της που έχει μεταναστεύσει στην Ευρώπη. Την νεότερη συγκάτοικο της, η οποία ζει έναν κρυφό, διαθρησκευτικό έρωτα στη σκιά των κοινωνικών περιορισμών. Και, μια μεγαλύτερη συνάδελφος τους, που εκδιώκεται από το σπίτι της και αποφασίζει να επιστρέψει στο παραθαλάσσιο χωριό καταγωγής της. 

Οι τρεις γυναίκες θα αποφασίσουν να ταξιδέψουν στην επαρχία για να βοηθήσουν η μία την άλλη (καθώς η φιλία, εκτός από την τέχνη ή και την φροντίδα του άλλου, μπορεί να γίνει μία μετουσίωση μίας ερωτικής αναζήτησης), μεταφέροντας συγχρόνως το επίκεντρο από τη θορυβώδη μεγαλούπολη σε μια ονειρική απόδραση στη φύση.

Το έργο γεφυρώνει με έναν μοναδικό τρόπο το πραγματικό με τη μυθοπλασία, αποτυπώνοντας την ωμή καθημερινότητα μίας μεγάλης ματαιωτικής πόλης, περνώντας σε μια σχεδόν ονειρική, μετουσιωτική και ποιητική τρίτη πράξη. 

Εδώ, η μετουσίωση στην αναζήτηση των πρωταγωνιστριών αλλά και του ίδιου του έργου, φαίνεται να προσπαθεί να ακολουθήσει μία διαδρομή από το εξωτερικό και το εσωτερικό σκοτάδι, προς ένα φως, όπως ο καθένας μπορεί να το φανταστεί. Άραγε η μετουσίωση επιτρέπει, είναι, ένα τέτοιο πέρασμα;

Μετά την προβολή συζητούν για το έργο και τα ερωτηματικά της βαθιά ανθρώπινης λειτουργίας της μετουσίωσης οι: 

    • Ιάκωβος Κλέωπας, Ψυχαναλυτής, μέλος της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας.
    • Ελίζα Νικολοπούλου, Ψυχαναλύτρια, μέλος της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας.