Το σώμα, η μνήμη, η απώλεια και η ταυτότητα γίνονται αφετηρίες για ιστορίες που άλλοτε στρέφονται προς την προσωπική εμπειρία και άλλοτε αποκτούν μια ευρύτερη κοινωνικοπολιτική διάσταση. Στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, οι ταινίες που ξεχωρίσαμε αναζητούν νέους τρόπους να μιλήσουν για τον άνθρωπο και τη σχέση του με τον κόσμο γύρω του. Από τη μυθοπλασία μέχρι το πειραματικό σινεμά, οι επιλογές αυτές συγκροτούν ένα μικρό, προσωπικό αποτύπωμα μιας κινηματογραφικής εμπειρίας που δεν περιορίζεται σε όσα βλέπουμε στην οθόνη, αλλά επεκτείνεται σε όσα εξακολουθούν να μας απασχολούν και μετά το τέλος της προβολής.
ΤΑΙΝΙΕΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΗΚΟΥΣ
Μια Μέρα Στη Ζωή Της Τζο / Κεφάλαιο: Φαίδρα - Ζακλίν Λέντζου
Μερικές φορές, τα πάντα μπορεί να χωρέσουν σε μία μόνο μέρα. Στις μικρές απογοητεύσεις, στις τυχαίες συναντήσεις, σε μια φωνή που ακούγεται για πρώτη φορά και σε εκείνη την παράξενη αίσθηση πως κάτι πρόκειται να αλλάξει, χωρίς να γνωρίζουμε ακόμη τι. Η εφηβεία έχει την ιδιότητα να μετατρέπει κάτι το καθημερινό σε κάτι σχεδόν μεταφυσικό.
Στο «Μια Μέρα στη Ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα», η Ζακλίν Λέντζου ακολουθεί μια δεκαπεντάχρονη κοπέλα στους γνώριμους, κάπως πληκτικούς ρυθμούς μιας ημέρας στην Αθήνα. Ένας καβγάς με τη μητέρα της, η αμηχανία απέναντι στο αγόρι της και η σχολική ρουτίνα ανατρέπονται όταν η Τζο ακούει τη Φαίδρα να τραγουδά. Μια απρόσμενη σύνδεση γεννιέται και η προσμονή μιας βραδινής συνάντησης αποκτά ξαφνικά διαστάσεις ολόκληρου σύμπαντος.
Μετατρέποντας το καθημερινό σε ονειρικό και το προσωπικό σε συλλογικό, η Λέντζου συνθέτει μια ιδιότυπη ιστορία ενηλικίωσης, όπου η αθωότητα, η επιθυμία και η θνητότητα συνυπάρχουν απρόσμενα. Στο φόντο μιας εποχής που σημαδεύτηκε από μια απώλεια η οποία διαμόρφωσε μια ολόκληρη γενιά, η εφηβεία γίνεται κάτι περισσότερο από ένα πέρασμα προς την ενηλικίωση: μια στιγμή όπου η παιδικότητα συναντά βίαια την πραγματικότητα.
Ο Ήλιος Που Ξέχασες - Μάρκος Παπαδόπουλος
Υπάρχουν σχέσεις που δεν τελειώνουν ποτέ πραγματικά, ακόμη κι όταν η απόσταση μοιάζει να έχει γίνει ο μόνος τρόπος συνύπαρξης. Η σχέση μητέρας και κόρης είναι ίσως μία από τις πιο σύνθετες εκδοχές αυτής της συνθήκης: μια διαρκής εναλλαγή ανάμεσα στην ανάγκη για εγγύτητα και στην επιθυμία της φυγής.
Στον «Ήλιο που Ξέχασες», ο Μάρκος Παπαδόπουλος ακολουθεί τη Μαρία, μια νεαρή Ελληνίδα που ζει στη Γερμανία τα τελευταία έξι χρόνια. Η καθημερινότητά της μοιράζεται ανάμεσα στην εργασία της ως βοηθός σε οδοντιατρείο και τις έντονες νύχτες της techno σκηνής. Δύο κόσμοι που μοιάζουν εκ διαμέτρου αντίθετοι, αλλά συνθέτουν την ίδια προσπάθεια να διατηρήσει τον έλεγχο της ζωής της. Όταν η άρρωστη μητέρα της και ο αδελφός της φτάνουν από την Ελλάδα, η εύθραυστη ισορροπία της ανατρέπεται. Η αναγκαστική συνύπαρξη φέρνει στην επιφάνεια παλιές απογοητεύσεις, οικογενειακές εντάσεις και μια σχέση που μοιάζει να μην κατάφερε ποτέ να βρει κοινό τόπο.
Η σύγκρουση μητέρας και κόρης δεν περιορίζεται σε μια διαφωνία δύο διαφορετικών γενεών. Αντίθετα, αποκαλύπτει δύο γυναίκες που κουβαλούν τις δικές τους ματαιώσεις, ανεκπλήρωτες προσδοκίες και μια κοινή ιστορία που δεν έχουν καταφέρει να διαχειριστούν. Η απουσία του πατέρα λειτουργεί ως μια ακόμη ανοιχτή πληγή, ενώ η επιστροφή στη Θεσσαλονίκη αποκτά σταδιακά τον χαρακτήρα μιας αναμέτρησης με όσα παρέμειναν άλυτα.
Ο Παπαδόπουλος συνδέει τις προσωπικές εκκρεμότητες με την εμπειρία της μετανάστευσης, αποφεύγοντας τον εξιδανικευμένο νόστο. Η κάμερά του κινείται μαζί με τους χαρακτήρες, ακολουθώντας τις συναισθηματικές τους διακυμάνσεις, ενώ η μουσική λειτουργεί ως ένας ξεχωριστός αφηγηματικός χώρος, όπου η ανάγκη για ελευθερία συναντά την ανάγκη του ανήκειν. Ανάμεσα σε δύο χώρες, δύο γενιές και δύο διαφορετικές εκδοχές της ίδιας ζωής, η Μαρία μοιάζει να αναζητά κάτι που ίσως δεν βρίσκεται ούτε στο παρελθόν ούτε στην απόδραση από αυτό.
Uchronia - Φιλ Ιερόπουλος
Τι θα συνέβαινε αν η Ιστορία είχε ακολουθήσει διαφορετική διαδρομή; Η ουτοπία και η δυστοπία ίσως να μην είναι τόσο αντίθετες έννοιες όσο θέλουμε να πιστεύουμε. Ανάμεσά τους υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος από ανεκπλήρωτες επαναστάσεις και εναλλακτικές ιστορίες.
Στο «Uchronia», ο Φιλ Ιερόπουλος επιστρατεύει το φάντασμα του Αρθούρου Ρεμπώ για ένα αλλόκοτο ταξίδι στον χρόνο, στον οποίο ο Γάλλος ποιητής συναντά εμβληματικές μορφές της queer και επαναστατικής ιστορίας. Εμπνευσμένος από το «Μια Εποχή Στην Κόλαση», ο σκηνοθέτης συνθέτει ένα πολυεπίπεδο κινηματογραφικό κολάζ που αναμειγνύει αρχειακές αναφορές, πειραματικές εικόνες και διάφορες αισθητικές προσεγγίσεις.
Η ταινία δεν ενδιαφέρεται να ανασυνθέσει την Ιστορία, αλλά να φανταστεί όσα θα μπορούσαν να είχαν υπάρξει. Μέσα από την queer μνήμη και την πολιτική ανυπακοή, ο Ιερόπουλος αναζητά τη δυνατότητα μιας άλλης πραγματικότητας, χωρίς να παραβλέπει τις απογοητεύσεις του παρόντος.
Άγγελος Στα Πέριξ - Φρέντυ Βιανέλλης
Τα όρια ανάμεσα στη μυθοπλασία και την πραγματικότητα δεν είναι πάντοτε ευδιάκριτα. Κάποιες φορές, μάλιστα, η παρουσία ενός ανθρώπου μπροστά στην κάμερα μοιάζει περισσότερο με καταγραφή της καθημερινότητάς του παρά με υποκριτική ερμηνεία. Κάπου σε αυτή την ενδιάμεση περιοχή κινείται και το «Άγγελος στα πέριξ» του Φρέντυ Βιανέλλη, με τον Άγγελο Παπαδημητρίου να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας αφήγησης που μοιάζει να τον παρακολουθεί περισσότερο απ’ όσο τον σκηνοθετεί.
Καθώς ο Άγγελος περιπλανιέται στην Αθήνα και συναντά διαφορετικούς ανθρώπους, η ταινία αποκτά μια σχεδόν ντοκιμαντερίστικη αίσθηση. Οι υπόλοιποι εμφανίζονται ως χαρακτήρες μέσα σε μια μυθοπλαστική συνθήκη, ενώ ο ίδιος μοιάζει να φέρνει μαζί του κάτι από την πραγματική του υπόσταση.
Η παρουσία του φαίνεται να παραμένει κοντά στην ήδη γνώριμη κινηματογραφική και τηλεοπτική περσόνα του, όπως εκείνη που έχει διαμορφώσει μέσα από εμβληματικούς ρόλους όπως αυτός του Ντίμη Τσιμισκή-Χόφμαν στους «Στάβλους της Εριέττας Ζαΐμη». Έτσι, το «Άγγελος Στα Πέριξ» κινείται ανάμεσα στην καταγραφή και την αναπαράσταση, χωρίς να αποσαφηνίζει πλήρως πού τελειώνει ο πραγματικός άνθρωπος και πού αρχίζει ο κινηματογραφικός του εαυτός.
Dua - Blerta Basholli
Η γυναικεία ενηλικίωση συχνά αποτελεί μια πρόωρη εξοικείωση με τον φόβο, τα όρια που επιβάλλονται στο γυναικείο σώμα και την ανάγκη να μάθεις να προστατεύεις τον εαυτό σου σε έναν κόσμο που δεν είναι απαραίτητα ασφαλής για σένα.
Στο "Dua”, η Blerta Basholli ακολουθεί μια δεκατριάχρονη κοπέλα στο Κόσοβο της δεκαετίας του ’90, λίγο πριν από την έναρξη του πολέμου. Καθώς ανακαλύπτει τη σεξουαλικότητά της και διαμορφώνει τις πρώτες της σχέσεις, έρχεται αντιμέτωπη με την πατριαρχία και την έμφυλη βία που καθορίζουν ασφυκτικά τη θέση των γυναικών. Η ενασχόλησή της με τις πολεμικές τέχνες, αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά από προτροπή της φίλης της αλλά και τη σεξουαλική κακοποίηση που δέχτηκε από μεγαλύτερό της: το σώμα της δεν είναι μόνο πεδίο πάνω στο οποίο ασκείται βία, αλλά και κάτι που προσπαθεί να υπερασπιστεί.
Η Basholli δεν αντιμετωπίζει την ηρωίδα της αποκλειστικά ως θύμα των περιστάσεων. Η φιλία και η ανάγκη της για αυτονομία και ανεξαρτησία συνυπάρχουν με τον φόβο και την ευαλωτότητα. Αυτό που διακυβεύεται δεν είναι μόνο η δυνατότητα της Dua να προστατεύσει τον εαυτό της, αλλά και το δικαίωμά της να μεγαλώσει χωρίς να χρειάζεται διαρκώς να βρίσκεται σε άμυνα.




















