Ο Pedro Almodóvar υπήρξε πάντα σκηνοθέτης της υπερβολής. Κόκκινα δωμάτια, γυναίκες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης, χαρακτήρες που αγαπούν τόσο έντονα ώστε μοιάζουν έτοιμοι να διαλυθούν. Στο Bitter Christmas, όμως, ο Ισπανός δημιουργός μοιάζει να απογυμνώνει για πρώτη φορά τόσο ανοιχτά τον ίδιο του τον εαυτό. Η νέα του ταινία λειτουργεί σαν μια αυτοαναφορική εξομολόγηση γύρω από τη μνήμη, το πένθος και την εξάντληση της καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Η ιστορία ακολουθεί την Elsa, μια σκηνοθέτρια διαφημίσεων που προσπαθεί να διαχειριστεί τον θάνατο της μητέρας της βυθιζόμενη ολοένα και περισσότερο στη δουλειά. Η καθημερινότητά της αρχίζει να καταρρέει όταν η ίδια αδυνατεί πλέον να ξεχωρίσει τη δημιουργική διαδικασία από τη συναισθηματική αποσύνθεση. Παράλληλα, γνωρίζουμε τον Raúl, έναν σκηνοθέτη που υποφέρει από writer’s block και χρησιμοποιεί τις ζωές των άλλων ως υλικό για τα σενάριά του. Σταδιακά, η ταινία αποκαλύπτει πως οι δύο χαρακτήρες λειτουργούν σαν αντανάκλαση ο ένας του άλλου, αλλά και σαν προεκτάσεις του ίδιου του Almodóvar.

Η Bárbara Lennie δίνει μία εσωτερική ερμηνεία. Η Elsa της δεν είναι μια “θεατρική” ηρωίδα με τον τρόπο που έχουμε συνηθίσει στο σινεμά του Almodóvar. Είναι κουρασμένη, αποξενωμένη, εγκλωβισμένη σε μια διαρκή προσπάθεια να συνεχίσει να λειτουργεί ενώ μέσα της όλα έχουν ήδη σταματήσει. Ο Leonardo Sbaraglia, ως Raúl, κουβαλά μια σχεδόν άβολη αυτογνωσία, σαν να εκπροσωπεί την αγωνία ενός δημιουργού που αρχίζει να αμφισβητεί την ίδια του την τέχνη.

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ταινίας. Το Bitter Christmas δεν μιλά μόνο για το πένθος. Μιλά για την καλλιτεχνική εκμετάλλευση του πόνου. Για το πώς οι δημιουργοί μετατρέπουν προσωπικά τραύματα, σχέσεις και ανθρώπους σε “υλικό”. Ο Almodóvar μοιάζει να εξετάζει κριτικά ολόκληρη τη φιλμογραφία του, αναρωτώμενος αν η τέχνη μπορεί να υπάρξει χωρίς να καταναλώνει τις ζωές των άλλων.

Οπτικά, η ταινία παραμένει μέσα στις συχνότητες του Almodóvar. Τα έντονα χρώματα, οι προσεκτικά καλοστημένοι και διακοσμημένοι χώροι και η μελαγχολική μουσική υπάρχουν παντού. Μόνο που εδώ όλα μοιάζουν πιο κουρασμένα, σχεδόν φθαρμένα. Σαν ο σκηνοθέτης να επιστρέφει στις γνώριμες αισθητικές εμμονές του γνωρίζοντας πλέον τα όριά τους. Υπάρχουν στιγμές που η ταινία χάνει τον ρυθμό της, αποτυπώνοντας επιτυχώς το writer’s block, ή βυθίζεται υπερβολικά στην εσωστρέφειά της, όμως ακόμη κι έτσι παραμένει βαθιά ανθρώπινη.

Το Bitter Christmas πιθανότατα δεν θα θεωρηθεί από τα αριστουργήματα του Almodóvar. Είναι όμως μία από τις πιο προσωπικές και ειλικρινείς του ταινίες. Μια πικρή, σχεδόν αυτοκαταστροφική αναμέτρηση με τη φθορά, τη μνήμη και τον φόβο ότι κάποτε η τέχνη μπορεί να πάψει να σε σώζει. Κι αυτό το κάνει να μένει μαζί σου περισσότερο απ’ όσο περιμένεις.